Đoàn đã khảo sát thực địa quy trình sản xuất gốm truyền thống, quan sát hoạt động sản xuất, kinh doanh và trao đổi với các nghệ nhân, hộ sản xuất cũng như đại diện chính quyền địa phương nhằm tìm hiểu quá trình vận hành của làng nghề trong bối cảnh phát triển du lịch.

Qua khảo sát, đoàn ghi nhận nghề gốm Thanh Hà vẫn duy trì nhiều công đoạn chế tác thủ công truyền thống, từ khâu lựa chọn nguyên liệu, tạo hình trên bàn xoay, phơi sản phẩm đến nung gốm. Không gian sản xuất hiện nay không chỉ là nơi tạo ra sản phẩm mà còn trở thành không gian trải nghiệm văn hóa, nơi du khách có thể trực tiếp quan sát nghệ nhân biểu diễn kỹ thuật chuốt gốm, tham gia nặn gốm và tìm hiểu lịch sử hình thành, phát triển của làng nghề. Đây là một trong những yếu tố góp phần bảo tồn tri thức nghề truyền thống thông qua hoạt động du lịch trải nghiệm.

Phỏng vấn nghệ nhân làng gốm Thanh Hà

Đáng chú ý, kết quả điền dã cho thấy cộng đồng làng gốm đã có nhiều hình thức thích ứng trước sự thay đổi của thị trường và nhu cầu của khách du lịch. Bên cạnh việc duy trì các dòng sản phẩm truyền thống, nhiều cơ sở đã phát triển các sản phẩm mỹ nghệ, đồ lưu niệm, quà tặng có kích thước nhỏ, mẫu mã đa dạng và phù hợp với thị hiếu tiêu dùng hiện đại. Các hoạt động trải nghiệm làm gốm, trình diễn nghề, tham quan không gian làng nghề, kết hợp với dịch vụ phục vụ du khách đã tạo thêm nguồn thu nhập cho người dân, đồng thời góp phần nâng cao giá trị của sản phẩm gốm truyền thống.

Đoàn nghiên cứu cũng ghi nhận sự phối hợp giữa cộng đồng và chính quyền địa phương trong việc phát triển du lịch gắn với bảo tồn di sản làng nghề. Trong hơn hai thập kỷ qua, làng gốm Thanh Hà từng bước chuyển từ mô hình sản xuất truyền thống sang mô hình phát triển dựa trên sự kết hợp giữa sản xuất, bảo tồn văn hóa và khai thác du lịch cộng đồng. Việc tổ chức tuyến tham quan, xây dựng không gian trải nghiệm, hỗ trợ đào tạo nghệ nhân và khuyến khích đổi mới sản phẩm đã tạo điều kiện để nghề gốm thích ứng với bối cảnh phát triển mới nhưng vẫn duy trì các giá trị cốt lõi của nghề truyền thống.

Những kết quả thu thập từ chuyến điền dã cung cấp nguồn tư liệu thực tiễn quan trọng cho nhóm nghiên cứu trong việc phân tích quá trình chuyển đổi của các làng nghề truyền thống dưới tác động của kinh tế thị trường và du lịch, đồng thời góp phần làm rõ vai trò của cộng đồng địa phương trong việc bảo tồn, phát huy giá trị di sản nghề truyền thống gắn với phát triển kinh tế và sinh kế bền vững.

Phơi gốm