Thái độ của học sinh trung học phổ thông ở Hà Nội với vấn đề bắt nạt trực tuyến
Internet và mạng xã hội đã trở thành một phần không thể tách rời trong đời sống của học sinh trong kỷ nguyên số, mở ra những cơ hội học tập và kết nối vô hạn. Tuy nhiên, song hành với những tiện ích đó là sự gia tăng đáng báo động của các hành vi lệch chuẩn trong môi trường ảo, trong đó bắt nạt trực tuyến (cyberbullying) đang trở thành một vấn đề nhức nhối trong môi trường học đường. Do đó, việc tìm hiểu thái độ của học sinh trung học phổ thông đối với hiện tượng bắt nạt trực tuyến càng có ý nghĩa quan trọng. Nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp cơ sở “Thái độ và hành vi với bắt nạt trực tuyến của học sinh trung học phổ thông ở Hà Nội” do TS. Trần Quý Long làm chủ nhiệm, Viện Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới chủ trì thực hiện năm 2026 đã khảo sát bảng hỏi đối với 210 học sinh lớp 10, 11 và lớp 12 ở 02 trường trung học phổ thông tại khu vực nông thôn và đô thị ở Hà Nội. 
Anh-tin-bai
Chủ nhiệm đề tài tiến hành thu thập thông tin với học sinh

Kết quả phân tích số liệu khảo sát cho thấy học sinh trung học phổ thông trong mẫu khảo sát có thái độ tích cực với hiện tượng bắt nạt trực tuyến khi phần lớn không đồng ý với các hành vi được đề cập. Qua đó cho thấy đa số học sinh có nhận thức đúng đắn về tính tiêu cực và không thể chấp nhận của các hành vi bắt nạt trên môi trường mạng. Nói cách khác, học sinh có xu hướng cho rằng những hành vi như xúc phạm, đe dọa, lan truyền thông tin sai sự thật, chế giễu hoặc cô lập người khác thông qua các nền tảng trực tuyến là không bình thường.

Có sự khác biệt giới tính trong thái độ với bắt nạt trực tuyến thể hiện qua nhận thức của học sinh trung học phổ thông ở địa bàn khảo sát. Kết quả phân tích cho thấy học sinh nam có điểm trung bình đồng ý với các hành vi bắt nạt trực tuyến cao hơn học sinh nữ. Như vậy, thái độ của học sinh nam thể hiện qua nhận thức kém tích cực hơn so với học sinh nữ, trong khi học sinh nữ có xu hướng không đồng tình với các hành vi bạo lực trực tuyến ở mức cao hơn. Mặc dù cả hai nhóm đều có điểm trung bình ở mức thấp, nhưng nhìn chung học sinh đều không ủng hộ các hành vi bắt nạt trực tuyến, song sự chênh lệch giữa hai nhóm giới tính vẫn phản ánh những khác biệt nhất định trong cách nhìn nhận và đánh giá về tính chấp nhận được của các hành vi này.

Xét theo lớp học, học sinh ở các lớp học cao hơn có nhận thức đúng đắn hơn về bắt nạt trực tuyến. Xu hướng này phản ánh sự cải thiện về nhận thức theo quá trình học tập và trưởng thành của học sinh trong bậc trung học phổ thông. Sự trưởng thành về mặt nhận thức, cảm xúc và kỹ năng xã hội giúp học sinh ở các lớp học cao hơn hiểu rõ hơn về hậu quả của các hành vi gây tổn thương trên không gian mạng đối với cá nhân và tập thể. Đồng thời, qua thời gian học tập ở trường trung học phổ thông, học sinh các lớp trên cũng có nhiều cơ hội hơn để được tiếp cận các hoạt động giáo dục về đạo đức, kỹ năng sống, văn hóa ứng xử trên môi trường mạng và an toàn số.

Thái độ thể hiện qua nhận thức đối với hiện tượng bắt nạt trực tuyến có sự khác biệt giữa học sinh trung học phổ thông khu vực thành thị và khu vực nông thôn. Theo kết quả phân tích, học sinh khu vực thành thị có xu hướng không chấp nhận các hành vi bắt nạt trực tuyến nhiều hơn so với học sinh khu vực nông thôn. Có thể thấy, học sinh khu vực thành thị thường có điều kiện tiếp cận công nghệ thông tin, internet và các nền tảng số từ sớm, đồng thời các em cũng có nhiều cơ hội được tham gia các chương trình giáo dục về kỹ năng số, an toàn trên không gian mạng. Việc được tiếp cận thường xuyên với các nguồn thông tin và hoạt động truyền thông về quyền riêng tư, an toàn số cũng như những hậu quả của bắt nạt trực tuyến có thể giúp học sinh thành thị hình thành nhận thức đầy đủ hơn về tính nghiêm trọng, và từ đó ít chấp nhận các hành vi bắt nạt trực tuyến hơn.

Kết quả nghiên cứu phản ánh những thái độ tích cực của học sinh trung học phổ thông về các chuẩn mực ứng xử trên không gian mạng, đồng thời cho thấy những nỗ lực của gia đình, nhà trường và xã hội trong việc giáo dục kỹ năng số, đạo đức số và văn hóa ứng xử trực tuyến bước đầu đã phát huy hiệu quả. Nghiên cứu cũng cho thấy thái độ đối với bắt nạt trực tuyến chịu tác động của các yếu tố cá nhân. Điều này gợi mở rằng các chương trình giáo dục, tuyên truyền cần được thiết kế theo hướng phân tầng đối tượng, ưu tiên nhiều hơn cho học sinh trung học phổ thông là nam, học ở lớp thấp hơn, cư trú ở khu vực nông thôn, đây là những nhóm có khả năng thể hiện thái độ ít tích cực hơn đối với hiện tượng bắt nạt trực tuyến.

Trần Quý Long
Nguồn bài viết: Viện Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới
Tin xem nhiều
Thống kê truy cập
  • Đang online: 1
  • Hôm nay: 1
  • Trong tuần: 1
  • Tất cả: 1