Mặc dù Nam Á không phải là khu vực trực tiếp diễn ra xung đột, khu vực này lại chịu tác động kinh tế rất lớn do mức độ phụ thuộc sâu sắc vào Trung Đông. Cuộc khủng hoảng cho thấy các xung đột địa chính trị ở ngoài khu vực có thể nhanh chóng lan truyền thành các cú sốc kinh tế đối với Nam Á thông qua các kênh năng lượng, thương mại, lao động di cư và tài chính. Sự gián đoạn hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz đã làm gia tăng nguy cơ khủng hoảng kinh tế và địa chính trị, tác động không nhỏ tới các quốc gia Nam Á, đặc biệt là Ấn Độ, Pakistan và Bangladesh.

Tuyến đường hàng hải qua eo biển Hormuz là một trong những tuyến vận chuyển dầu mỏ và khí hóa lỏng quan trọng nhất thế giới. Trước chiến tranh, khoảng 20 triệu thùng dầu/ngày, tương đương gần 25% lượng dầu vận chuyển bằng đường biển trên toàn thế giới, đi qua eo biển Hormuz, trong đó phần lớn hướng tới thị trường châu Á. Sau khi xung đột bùng phát, số lượng tàu qua eo biển giảm từ hơn 80 tàu/ngày xuống chỉ còn khoảng 5 tàu/ngày, làm gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu. Nguy cơ tăng chi phí vận tải biển, khan hiếm nguồn cung, suy yếu cán cân thanh toán,.. có thể nhanh chóng chuyển thành một cuộc khủng hoảng kinh tế và địa chính trị, ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh năng lượng, thương mại và tăng trưởng của các quốc gia Nam Á như Ấn Độ, Pakistan và Bangladesh. Đặc biệt, Ấn Độ là quốc gia nhập khẩu dầu lớn thứ ba thế giới, phụ thuộc vào nhập khẩu để đáp ứng khoảng 90% nhu cầu dầu thô trong nước. Ngoài dầu mỏ, khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) cũng trở thành điểm yếu nghiêm trọng. Khoảng 2/3 lượng LNG mà Bangladesh, Ấn Độ và Pakistan nhập khẩu đi qua eo biển Hormuz.

Lĩnh vực sản xuất phân bón trong nông nghiệp cũng là lĩnh vực chịu ảnh hưởng đáng kể do gián đoạn nguồn cung từ căng thẳng an ninh Trung Đông, khi khu vực này cung cấp khoảng 1/3 lượng urê giao dịch trên thị trường quốc tế, và cung cấp 40% nhu cầu nhập khẩu của Ấn Độ. Khí tự nhiên rất cần thiết cho sản xuất amoniac, nguyên liệu cơ bản để sản xuất urê và các loại phân bón khác. Ấn Độ nhập khẩu khoảng 60% lượng khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) được sử dụng trong sản xuất urê từ Qatar, và 30 trong số 32 nhà máy sản xuất urê sử dụng khí tự nhiên làm nguyên liệu đầu vào.  Giới hạn nguồn cung các nguyên liệu đầu vào quan trọng cho sản xuất có nguy cơ ảnh hưởng tới chuỗi sản xuất các sản phẩm nông nghiệp và các ngành công nghiệp sản xuất điện, công nghiệp sử dụng khí đều chịu rủi ro.

Đồng thời, khó khăn trong vận tải hàng không và logistics quốc tế đang ảnh hưởng đến các ngành sản xuất định hướng xuất khẩu, đặc biệt là ngành dệt may tại Bangladesh, Pakistan và Sri Lanka. Chi phí vận chuyển tăng cao, giảm khả năng đáp ứng đơn hàng đúng hạn và và sự chậm trễ trong chuỗi cung ứng có nguy cơ làm suy giảm năng lực cạnh tranh của các ngành xuất khẩu chủ lực trên thị trường quốc tế. Trong bối cảnh các quốc gia Nam Á đang thúc đẩy công nghiệp hóa, phát triển hạ tầng số và các ngành công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, nhu cầu năng lượng dự kiến sẽ tiếp tục tăng mạnh.

Trong trung và dài hạn, những thách thức trên diễn ra trong bối cảnh các quốc gia Nam Á đang đẩy mạnh quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa cơ sở hạ tầng và thúc đẩy chuyển đổi số. Việc phát triển các ngành công nghệ cao như trí tuệ nhân tạo (AI), trung tâm dữ liệu, bán dẫn và sản xuất công nghệ số sẽ kéo theo nhu cầu tiêu thụ điện năng và năng lượng ngày càng lớn. Đồng thời, Ngân hàng Thế giới dự báo tăng trưởng kinh tế khu vực Nam Á giảm từ 7% (năm 2025) xuống còn 6,3% trong năm 2026. Các chính phủ phải đối mặt với các sức ép hỗ trợ người tiêu dùng trong nước thông qua trợ giá và cắt giảm thuế; và duy trì ổn định ngân sách và cán cân thanh toán. Do đó, việc bảo đảm an ninh năng lượng, đa dạng hóa nguồn cung và nâng cao khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng quốc tế sẽ trở thành những ưu tiên chiến lược nhằm duy trì tăng trưởng kinh tế và tăng cường khả năng thích ứng của khu vực trước các biến động địa chính trị toàn cầu.

Tài liệu tham khảo

1.   Ahmed Aboudouh. (2026). Asia bears the brunt of the Hormuz crisis. 

2.   Mohammad Abdur Razzaque. (2026). South Asia’s Gulf Dependence: Lessons from the Iran War. https://southasianvoices.org/ec-m-bd-n-sa-gulf-dependence-07-09-2026/.

3.   Parul Bakshi. (2026). Risk and Resilience: India’s Energy Security in a Volatile Middle East. https://southasianvoices.org/ec-f-in-n-india-energy-security-03-24-2026/.

4.   UN trade and development. (2026). Strait of Hormuz disruptions: Implications for global trade and development. https://unctad.org/publication/strait-hormuz-disruptions-implications-global-trade-and-development.