Ảnh minh họa: Một số tác phẩm văn học đương đại Trung Quốc được giới thiệu tại Việt Nam gần đây

(Ảnh: Quỳnh Yên, Nguồn ảnh: Báo Sài Gòn Giải phóng Online)

Từ cách tiếp cận liên ngành, tác giả nhìn nhận dịch thuật không chỉ là hoạt động chuyển ngữ, mà là một quá trình vận động trong hệ thống, chịu tác động đồng thời của các thiết chế chính trị, văn hóa, truyền thông và cộng đồng độc giả. Trên cơ sở đó, bản dịch được xem như một yếu tố tham gia tái cấu trúc đời sống văn học, chứ không dừng lại ở chức năng chuyển tải bản gốc.

Trên thực tế, từ sau Đổi mới (1986), hoạt động dịch và tiếp nhận văn học nước ngoài tại Việt Nam có bước tiến triển rõ rệt. Văn học đương đại Trung Quốc dần hiện diện với quy mô ngày càng mở rộng, từ các tác giả tiêu biểu như Mạc Ngôn, Giả Bình Ao đến các dòng văn học mạng, ngôn tình và kiếm hiệp hiện đại. Quá trình này gắn với sự điều chỉnh trong chính sách văn hóa, sự đổi mới cơ chế xuất bản và sự tham gia ngày càng rõ nét của thị trường.

Nghiên cứu tập trung làm rõ ba nội dung chính: (i) Chính sách văn hóa và môi trường dịch thuật tại Việt Nam sau Đổi mới; (ii) Vai trò của các nhân tố trung gian (như dịch giả, nhà xuất bản và truyền thông); (iii) Thị trường độc giả và những biến đổi trong tiếp nhận. Qua đó, bài viết nhấn mạnh, dịch là một mắt xích trung tâm trong chuỗi vận động của hệ thống văn hóa, truyền thông và tiếp nhận, có tính chi phối đến cấu trúc và xu hướng phát triển của đời sống văn học.

Từ các phân tích trên, tác giả khẳng định, quá trình dịch thuật và tiếp nhận tiểu thuyết đương đại Trung Quốc tại Việt Nam sau Đổi mới phản ánh rõ sự tương tác giữa chính sách, thị trường và nhu cầu xã hội, đồng thời góp phần định hình diện mạo tiếp nhận văn học nước ngoài trong bối cảnh hội nhập.

Bài viết là tài liệu tham khảo giá trị đối với các nhà nghiên cứu văn học, các chuyên gia dịch thuật, đồng thời cung cấp luận cứ thực tiễn cho việc hoàn thiện chính sách văn hóa và định hướng phát triển thị trường xuất bản trong giai đoạn hiện nay./.

Thông tin bài viết:

- Nhan đề: Dịch thuật và tiếp nhận tiểu thuyết đương đại Trung Quốc ở Việt Nam sau Đổi mới

- Chủ đề: Văn học, Dịch thuật học

- Tác giả: TS. Nguyễn Thị Thúy Hạnh (Viện Nghiên cứu Văn học, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam)

- Nguồn trích: Tạp chí Thông tin Khoa học xã hội số 02 năm 2026.