Tham dự cuộc họp có đại diện lãnh đạo Văn phòng VASS, Ban Quản lý khoa học và Hợp tác quốc tế, Ban Kế hoạch - Tài chính cùng lãnh đạo, cán bộ chuyên môn của Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới, Viện Nghiên cứu Châu Á - Thái Bình Dương, Viện Địa lý nhân văn và Phát triển bền vững và các đơn vị liên quan.

Theo kế hoạch, VASS sẽ tổ chức tại Nghệ An hai hội thảo quốc tế, gồm Hội thảo “Kết nối hạ tầng chiến lược Việt Nam - Lào - Campuchia trong bối cảnh mới” và Hội thảo về bảo đảm tài chính cho tăng trưởng xanh tại Việt Nam, Campuchia và Lào, với kinh nghiệm của Hàn Quốc và cơ hội hợp tác khu vực. Chương trình được thiết kế theo hai hợp phần, trong đó có phiên hội thảo ba nước Việt Nam - Lào - Campuchia và phiên bốn bên với sự tham gia của Hàn Quốc.

Bảo đảm nội dung khoa học có chiều sâu, tạo được đối thoại thực chất

Tại cuộc họp, TS. Đặng Xuân Thanh đặc biệt lưu ý yêu cầu đối với nội dung khoa học của các hội thảo. Theo Phó Chủ tịch VASS, công tác chuẩn bị không nên chỉ dừng ở việc bảo đảm đủ số lượng tham luận, đại biểu hay hoàn thành đúng tiến độ, mà quan trọng hơn là phải tạo được sự gắn kết giữa các tham luận, hình thành một chỉnh thể khoa học thống nhất và có giá trị đối thoại thực chất.

Đối với Hội thảo “Kết nối hạ tầng chiến lược Việt Nam - Lào - Campuchia trong bối cảnh mới”, Phó Chủ tịch Đặng Xuân Thanh lưu ý, nếu không định hướng nội dung ngay từ đầu, các tham luận rất dễ cùng tập trung vào một số vấn đề quen thuộc, dẫn đến trùng lặp và thiếu chiều sâu. Vì vậy, cần trao đổi, định hướng để mỗi chuyên gia phát huy thế mạnh nghiên cứu của mình, tập trung vào một khía cạnh cụ thể, qua đó bổ sung cho nhau và cùng làm rõ những vấn đề đặt ra đối với kết nối hạ tầng chiến lược giữa ba nước.

Một trong những vấn đề được tập trung trao đổi là cách tiếp cận đối với khái niệm “hạ tầng chiến lược”. Theo đó, vấn đề này cần được nhìn nhận rộng hơn, không chỉ bó hẹp trong hạ tầng giao thông mà còn bao gồm năng lượng, kết nối số, thể chế và những hình thức kết nối có tính chiến lược khác.

TS. Đặng Xuân Thanh yêu cầu các đơn vị chuyên môn nghiên cứu, định hướng nội dung để các diễn giả khai thác những lĩnh vực mà mỗi bên có thế mạnh và kinh nghiệm, tránh tình trạng nhiều tham luận cùng đi sâu vào một nội dung, trong khi những vấn đề quan trọng khác chưa được đề cập đầy đủ.

Cùng với việc chuẩn bị nội dung, vai trò của người chủ trì, điều phối các phiên thảo luận cũng được Phó Chủ tịch VASS nhấn mạnh. Trong một diễn đàn có nhiều cách tiếp cận khác nhau, người điều hành phải biết kết nối các ý kiến, mở rộng vấn đề khi cần thiết và đưa cuộc thảo luận trở lại trọng tâm chung.

Theo TS. Đặng Xuân Thanh, một hội thảo có chất lượng không phải là nơi tập hợp nhiều bài tham luận, mà phải tạo được đối thoại, kết nối các cách tiếp cận và hướng tới những vấn đề có giá trị khoa học, thực tiễn và chính sách.

Đối với Hội thảo về bảo đảm tài chính cho tăng trưởng xanh, công tác chuẩn bị cơ bản được triển khai theo kế hoạch. Các đơn vị đã xác định chủ đề, tác giả và nội dung các tham luận; phía Việt Nam có ba bài, cùng các tham luận của Lào, Campuchia và Hàn Quốc. Các phiên thảo luận cũng đã được xác định và phân công bước đầu.

Tuy nhiên, Phó Chủ tịch Đặng Xuân Thanh yêu cầu Ban Tổ chức tiếp tục rà soát để bảo đảm sự kết nối giữa các tham luận, đồng thời khẩn trương hoàn thiện những bài còn thiếu. Việc tiếp nhận, thẩm định, biên tập và hoàn thiện các tham luận cần được thực hiện sớm, tránh tình trạng đến sát thời điểm hội thảo mới xử lý, gây bị động cho tác giả và Ban Tổ chức.

Chủ động điều phối, bảo đảm vai trò của nước chủ nhà

Một nội dung được TS. Đặng Xuân Thanh đặc biệt nhấn mạnh là tính chủ động trong điều hành hội thảo, nhất là khi đây là diễn đàn có sự tham gia của các đối tác quốc tế.

Theo Phó Chủ tịch VASS, đối với các tham luận của chuyên gia nước ngoài, cần thẩm định, biên tập cẩn trọng, hạn chế tối đa những sơ suất không đáng có, nhất là liên quan đến các vấn đề nhạy cảm về chính trị. Công tác chuẩn bị phải tính đến những tình huống có thể phát sinh trong quá trình thảo luận để Ban Tổ chức có phương án xử lý phù hợp.

Đáng chú ý, TS. Đặng Xuân Thanh yêu cầu những người được phân công điều hành, chủ trì các phiên thảo luận phải thực sự làm chủ diễn đàn. Trong trường hợp xuất hiện những ý kiến khác biệt hoặc vấn đề có khả năng đi chệch khỏi trọng tâm, người điều hành cần kịp thời định hướng, điều chỉnh một cách mềm dẻo, khoa học và tôn trọng các đối tác.

Tinh thần được Phó Chủ tịch VASS nhấn mạnh là vừa bảo đảm không khí cởi mở, thẳng thắn của một diễn đàn khoa học quốc tế, vừa giữ vững nguyên tắc và vai trò của đơn vị đăng cai. Việt Nam là nước chủ nhà, vì vậy cần chủ động trong điều hành, không để diễn đàn bị động trước những quan điểm hoặc nội dung không phù hợp. Khi có vấn đề phát sinh, cần có tiếng nói kịp thời, nhưng cách thức điều chỉnh phải phù hợp, mềm dẻo, tôn trọng đối tác và đồng thời bảo đảm các nguyên tắc của diễn đàn.

Đây là yêu cầu có ý nghĩa quan trọng khi các hội thảo không chỉ là hoạt động trao đổi học thuật mà còn gắn với quan hệ hợp tác giữa Việt Nam - Lào - Campuchia và Việt Nam - Lào - Campuchia - Hàn Quốc. Vì vậy, công tác tổ chức phải được nhìn nhận đồng thời ở hai phương diện: bảo đảm chất lượng khoa học và bảo đảm hiệu quả đối ngoại.

Từ yêu cầu đó, Phó Chủ tịch Đặng Xuân Thanh đề nghị các đơn vị tiếp tục rà soát kỹ chương trình, thành phần đại biểu, nội dung từng phiên, các tham luận và phương án điều hành; đồng thời chủ động xây dựng các phương án dự phòng đối với những vấn đề có thể phát sinh trong quá trình đón tiếp, trao đổi và thảo luận.

Cùng với nội dung khoa học, công tác đón tiếp các đoàn đại biểu quốc tế cũng được cuộc họp rà soát cụ thể. Theo kế hoạch, đoàn Campuchia dự kiến có khoảng 15 thành viên; lịch trình của đoàn Lào tại thời điểm họp vẫn cần tiếp tục xác nhận. Các phương án về phương tiện di chuyển, lịch trình làm việc, chương trình tham quan và hoạt động giao lưu tại Nghệ An được các bộ phận liên quan tiếp tục hoàn thiện.

Phó Chủ tịch VASS yêu cầu các bộ phận liên quan chủ động phối hợp, thường xuyên cập nhật thông tin và không để những thay đổi về lịch trình của các đoàn ảnh hưởng đến chương trình chung.

Bên cạnh đó, công tác truyền thông được xác định là một bộ phận quan trọng của toàn bộ hoạt động. Văn phòng VASS chủ động phối hợp với các đơn vị báo chí triển khai công tác truyền thông, chuẩn bị hội trường, cơ sở vật chất, phương tiện và các điều kiện kỹ thuật phục vụ hội thảo.

Đặc biệt, kết quả của hội thảo cần được tổng hợp, chắt lọc thành những sản phẩm có giá trị, trong đó có báo cáo tư vấn chính sách. Qua đó, phát huy tốt hơn vai trò của VASS trong kết nối nghiên cứu với thực tiễn, chuyển hóa kết quả trao đổi học thuật thành những luận cứ có giá trị tham khảo cho hoạch định chính sách.

Hai hội thảo quốc tế tại Nghệ An vì vậy không chỉ là những hoạt động trong khuôn khổ hợp tác giữa VASS và các đối tác quốc tế, mà còn là dịp để VASS thể hiện năng lực tổ chức các diễn đàn khoa học quốc tế, nâng cao chất lượng hợp tác nghiên cứu và đóng góp tiếng nói của Việt Nam vào những vấn đề đang được khu vực và quốc tế quan tâm.

Kết luận cuộc họp, tinh thần chỉ đạo của TS. Đặng Xuân Thanh được thể hiện xuyên suốt ở yêu cầu chuẩn bị chủ động, nội dung có chiều sâu, điều hành có định hướng và tổ chức phải bảo đảm hiệu quả thực chất. Các đơn vị được yêu cầu tiếp tục bám sát tiến độ, phối hợp chặt chẽ, xử lý dứt điểm những phần việc còn tồn tại, đồng thời chủ động dự báo các tình huống có thể phát sinh.

Với sự chuẩn bị đó, các hội thảo được kỳ vọng không chỉ tạo ra không gian trao đổi học thuật giữa các nhà nghiên cứu Việt Nam và quốc tế, mà còn góp phần tăng cường hiểu biết, củng cố hợp tác giữa Việt Nam, Lào, Campuchia và Hàn Quốc, qua đó tiếp tục khẳng định vai trò của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam trong nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn, tư vấn chính sách và thúc đẩy hợp tác quốc tế./.