Chiến lược xây dựng vành đai đổi mới bán dẫn và phát triển hệ sinh thái AI của Hàn Quốc và hợp tác Việt Nam – Hàn Quốc
18/06/2026
Một trong các nhiệm vụ giải pháp đề ra trong Nghị quyết 57-NQ/TW là “Tăng cường đầu tư, hoàn thiện hạ tầng cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Ban hành Chương trình phát triển công nghệ và công nghiệp chiến lược; Quỹ đầu tư phát triển công nghiệp chiến lược (ưu tiên các lĩnh vực … trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, …); có cơ chế thử nghiệm chính sách nhằm thúc đẩy nghiên cứu, phát triển, ứng dụng, chuyển giao công nghệ chiến lược. Thể chế, nhân lực, hạ tầng, dữ liệu và công nghệ chiến lược là những nội dung trọng tâm, cốt lõi, trong đó thể chế là điều kiện tiên quyết, cần hoàn thiện và đi trước một bước”. Vì vậy, tìm hiểu về kinh nghiệm và hợp tác với Hàn Quốc trong lĩnh vực bán dẫn và AI là nhiệm vụ hết sức quan trọng.
Chiến lược xây dựng Siêu cụm bán dẫn (Semiconductor Mega Cluster) kết hợp phát triển Hệ sinh thái AI của Hàn Quốc là một bước đi mang tính sống còn nhằm duy trì vị thế dẫn đầu trong kỷ nguyên bùng nổ của trí tuệ nhân tạo toàn cầu. Dưới sự điều hành của Chính phủ Tổng thống Lee Jae-myung, chiến lược này được định hình bằng một tư duy mới “Không chỉ sản xuất chip nhớ đơn thuần, mà phải làm chủ chuỗi liên kết hạ tầng giữa phần cứng (Bán dẫn) và phần mềm (AI) để tạo ra năng lực cạnh tranh tuyệt đối”. Định vị Hàn Quốc thành trung tâm AI của khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, đồng thời thúc đẩy các thỏa thuận hợp tác nghiên cứu, cung ứng nhân lực và chuyển giao công nghệ với các quốc gia khác (như Mỹ và Việt Nam).
1. Siêu cụm bán dẫn (Mega Cluster) - "Trái tim" phần cứng khổng lồ
Chính phủ Hàn Quốc phối hợp cùng các tập đoàn lớn (Samsung, SK Hynix) đang hiện thực hóa dự án Siêu cụm bán dẫn tại tỉnh Gyeonggi với tổng vốn đầu tư lên đến hơn 622 nghìn tỷ won (khoảng 470 tỷ USD - cập nhật đến năm 2026) để xây dựng hàng chục nhà máy sản xuất (fabs) mới. Yongin & Pyeongtaek đóng vai trò hạt nhân sản xuất chip nhớ tiên tiến (HBM - High Bandwidth Memory) phục vụ máy chủ AI, đồng thời mở rộng năng lực đúc chip (Foundry) hệ thống để cạnh tranh với TSMC. Pangyo trở thành trung tâm thiết kế (Fabless) cho các loại chip AI nội địa (NPU). Hàn Quốc mở rộng vành đai phía Nam, bắt đầu thúc đẩy việc thiết lập các đặc khu hành chính tích hợp như khu vực Gwangju - Jeonnam để hình thành một "thung lũng bán dẫn" mới, giúp phân bổ không gian công nghiệp và cân bằng hạ tầng quốc gia.
2. Kích hoạt "Quỹ tăng trưởng quốc gia" và Chiến lược tài chính "NEXT"
Nguồn tài chính để thúc đẩy sự kết hợp giữa Bán dẫn và AI được vận hành thông qua các gói hỗ trợ có quy mô chưa từng có từ đầu năm 2026, bao gồm việc phân bổ ngân sách đột phá, tập trung vào dòng vốn ứng dụng. Hội nghị Ủy ban Công nghệ Chiến lược Quốc gia phê duyệt tăng ngân sách R&D lên 8,6 nghìn tỷ won (chiến lược công nghệ "NEXT"), kết hợp khai thác Quỹ tăng trưởng quốc gia trị giá 150 nghìn tỷ won. Trong năm 2026, dòng vốn ưu đãi trực tiếp phân bổ riêng tối thiểu 6 nghìn tỷ won cho AI và 4,2 nghìn tỷ won cho chất bán dẫn. Phương thức giải ngân linh hoạt từ đầu tư trực tiếp mua cổ phần doanh nghiệp cho đến các khoản vay hạ tầng lãi suất siêu thấp, kích thích hơn 15 nghìn tỷ won từ khu vực tư nhân cùng tham gia.
3. Bản địa hóa chuỗi cung ứng AI - Sáng kiến "AI-To-Chip"
Hàn Quốc nhận thấy rủi ro lớn khi các mô hình AI lớn phụ thuộc hoàn toàn vào kiến trúc đồ họa của NVIDIA. Do đó, hệ sinh thái AI của họ tập trung vào tính tự chủ, bao gồm tự chủ chip xử lý AI (NPU) và bắt tay với các Big Tech toàn cầu. Hợp tác chặt chẽ giữa các doanh nghiệp thiết kế bán dẫn khởi nghiệp (như Rebellions, FuriosaAI) với các tập đoàn viễn thông, dịch vụ đám mây lớn (Naver, SK Telecom). Mục tiêu là tạo ra các dòng chip AI chuyên dụng có hiệu suất năng lượng cao gấp nhiều lần chip thông thường để vận hành các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM). Samsung và SK Hynix chuyển dịch từ mối quan hệ cung ứng thuần túy sang ký kết các hợp đồng dài hạn (3-5 năm) với các Big Tech như NVIDIA, Meta, Microsoft để cùng thiết kế và tối ưu hóa thế hệ chip nhớ HBM4, đảm bảo đầu ra ổn định cho chuỗi cung ứng AI toàn cầu. Chính sách "K-On-Device AI", thúc đẩy ứng dụng trực tiếp các con chip AI nội địa (như NPU và PIM) lên các thiết bị ngoại vi thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào máy chủ. Xây dựng Trung tâm Điện toán AI Quốc gia, mở rộng công suất GPU nội địa lên gấp 15 lần để phục vụ trực tiếp cho các startup và doanh nghiệp trong nước.
Bộ trưởng Kim Jung-kwan đã gặp gỡ các công ty sản xuất chất bán dẫn AI (NPU) trong nước tại phòng hội nghị FuriosaAI ở quận Gangnam, Seoul để thảo luận về xu hướng thị trường chất bán dẫn toàn cầu trong kỷ nguyên AI, chiến lược tăng trưởng của các công ty và cách thức đảm bảo nhu cầu cũng như mở rộng các dự án trình diễn cho các công ty sản xuất chất bán dẫn AI (Ảnh do Bộ Thương mại, Công nghiệp và Tài nguyên Hàn Quốc cung cấp)
4. Ứng dụng AI toàn diện quốc gia (AI Transformation)
Hàn Quốc không chỉ sản xuất công nghệ, họ biến toàn bộ đất nước thành một phòng thí nghiệm lớn về AI để tái cấu trúc nền kinh tế, bao gồm Chính phủ số và Hạ tầng, tận dụng "Thuế lợi nhuận bất thường" (Tax Windfall). Ứng dụng AI để quản lý cơ sở dữ liệu lớn phục vụ an sinh xã hội, đối phó với thách thức già hóa dân số, quản trị đô thị thông minh và chuyển đổi xanh. Doanh thu thuế tăng vọt từ làn sóng xuất khẩu chip AI của Samsung và SK Hynix được Chính phủ tái đầu tư ngược lại vào các dự án chuyển đổi số công nghiệp, đào tạo kỹ sư công nghệ sâu và thành lập các viện nghiên cứu chuyên sâu về AI tại các vùng kinh tế trọng điểm.
5. Mở rộng chuỗi liên kết ra nước ngoài (Global Footprint)
Để giảm tải áp lực chi phí sản xuất trong nước và tiếp cận nguồn nhân lực chất lượng cao, các doanh nghiệp Hàn Quốc đang tích cực xây dựng hệ sinh thái vệ tinh toàn cầu. Đông Nam Á – đặc biệt là Việt Nam – đang trở thành một cứ điểm quan trọng trong chuỗi hậu cần này. Điển hình như các dự án mở rộng nhà máy chất nền bán dẫn quy mô lớn của LG Innotek nhằm đáp ứng linh kiện cho các thiết bị AI và 5G toàn cầu, tạo thành một mạng lưới sản xuất bổ trợ đắc lực cho "Vành đai đổi mới" đặt tại chính quốc.
6. Hợp tác Việt Nam – Hàn Quốc trong lĩnh vực bán dẫn và AI
Việt Nam và Hàn Quốc đang thúc đẩy hợp tác trong phát triển trí tuệ nhân tạo, bán dẫn và đào tạo nhân lực công nghệ cao. Theo ông Park Yunkyu - Chủ tịch Cơ quan Xúc tiến Công nghiệp CNTT Quốc gia Hàn Quốc (NIPA), hệ sinh thái AI của Hàn Quốc được xây dựng trên bốn trụ cột gồm hạ tầng AI, mô hình AI, bán dẫn AI và ứng dụng AI. Trong đó, Chính phủ tập trung đầu tư mạnh vào hai yếu tố cốt lõi là hạ tầng tính toán và phát triển mô hình AI nền tảng. Kinh nghiệm xây dựng hệ sinh thái AI của Hàn Quốc, từ đầu tư hạ tầng tính toán đến phát triển mô hình AI nền tảng, được đánh giá là bài học quan trọng cho Việt Nam. Một trong những bài học quan trọng từ Hàn Quốc là quyết tâm chính trị ở cấp lãnh đạo cao nhất, yếu tố giúp các chính sách phát triển AI được triển khai nhanh chóng và hiệu quả. Việt Nam hiện đặt khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ở vị trí trung tâm của chiến lược phát triển quốc gia, trong đó AI là lĩnh vực ưu tiên. Bộ KH&CN đang được giao nhiều nhiệm vụ quan trọng liên quan đến phát triển AI, bao gồm xây dựng khung pháp lý thúc đẩy nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ này.
Thứ trưởng Thường trực Bộ KH&CN Vũ Hải Quân tiếp và làm việc với ông Park Yunkyu - Chủ tịch Cơ quan Xúc tiến Công nghiệp CNTT Quốc gia Hàn Quốc (NIPA) vào sáng 04/03/2026.
Luật về AI của Việt Nam đã có hiệu lực từ ngày 01.03.2026, nhằm tạo nền tảng pháp lý khuyến khích doanh nghiệp nghiên cứu, làm chủ và phát triển công nghệ AI, đồng thời đặt ra các nguyên tắc quản trị rủi ro và đạo đức trong phát triển công nghệ. Cùng với đó, Bộ KH&CN đang xây dựng chiến lược quốc gia về AI, bao gồm kế hoạch phát triển hạ tầng tính toán hiệu năng cao, trung tâm dữ liệu và các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ. Vì vậy, việc học hỏi kinh nghiệm và tăng cường hợp tác quốc tế được xem là yếu tố quan trọng để thúc đẩy hệ sinh thái AI tại Việt Nam. Cơ quan Xúc tiến Công nghiệp CNTT Quốc gia Hàn Quốc (NIPA) đang đồng hành hỗ trợ Việt Nam xây dựng hệ sinh thái AI, chia sẻ mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) bản địa và giải pháp tối ưu hóa bộ xử lý cho trung tâm dữ liệu. Cục Công nghiệp Công nghệ thông tin (Bộ KH&CN) đã ký kết Bản ghi nhớ hợp tác với Hiệp hội Công nghiệp Fabless Hàn Quốc (KFIA) nhằm hỗ trợ chính sách, chuyển giao công nghệ và phát triển mạng lưới doanh nghiệp thiết kế chip. Hợp tác tập trung vào thực hành và nghiên cứu ứng dụng thông qua các tổ chức như Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam - Hàn Quốc (VKIST). Các chương trình đào tạo kỹ sư chuyên sâu cũng đang được xúc tiến với sự tham gia của các trường đại học kỹ thuật hàng đầu.
Tài liệu tham khảo
1. Báo cáo Đổi mới và Sáng kiến Quốc gia về AI (AI National Strategy & K-AI Initiative), Tài liệu định hướng của Ủy ban Trí tuệ Nhân tạo Quốc gia Hàn Quốc về việc tự chủ chip NPU, giảm sự phụ thuộc vào kiến trúc phần cứng nước ngoài và phát triển các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) nội địa phục vụ Chính phủ số.
2. Bloomberg Technology (2025), The K-AI Alliance: How South Korea Plans to Break the NVIDIA Monopoly.
3. Ministry of Trade, Industry and Energy (MOTIE). (2024). The Semiconductor Mega Cluster Construction Plan (Kế hoạch xây dựng Siêu cụm bán dẫn)
4. Ministry of Science and ICT (MSIT). (2024). National Strategic Technology R&D Investment Strategy (The NEXT Strategy)
5. Nikkei Asia (2025), South Korea’s $470bn Semiconductor Bet: Inside the Gyeonggi Mega Cluster.
6. Kế hoạch Chiến lược Công nghệ Chiến lược Quốc gia (National Strategic Technology R&D Plan - Chiến lược NEXT)
7. Kế hoạch Tổng thể xây dựng Siêu cụm Bán dẫn (Semiconductor Mega Cluster Master Plan), công bố chung của Bộ Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng Hàn Quốc (MOTIE) phối hợp cùng tỉnh Gyeonggi
8. Korea Development Institute (KDI) (2025). Macroeconomic Impacts of the AI-Driven Semiconductor Cycle and Fiscal Reinvestment Framework, KDI Economic Outlook, Vol. 42(1), pp. 45-68.
9. Korea Institute for Industrial Economics & Trade (KIET) (2024). Structural Changes in the Global Semiconductor Supply Chain and South Korea’s Strategic Positioning, Chuyên đề nghiên cứu số 2024-112.
10. OECD (2024), OECD Science, Technology and Innovation Outlook 2024: Shifting Horizons in Times of Crisis, OECD Publishing.
11. Presidential Presidential Committee on Artificial Intelligence. (2024). The National AI Initiative and AI-To-Chip Blueprint, Blue House.
12. https://bnews.vn/han-quoc-doi-mat-nguy-co-tut-hau-ban-dan-trong-ky-nguyen-ai/418022.html
13. https://mst.gov.vn/viet-nam-han-quoc-tang-toc-hop-tac-ai-va-ban-dan-197260304161600036.htm
Võ Hải Thanh
Nguồn bài viết: Viện Nghiên cứu Châu Á - Thái Bình Dương