Ngày 01/11/2026, tại trụ sở Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Hội đồng đánh giá nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp Bộ năm 2025–2026 đã tổ chức đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ “Phát huy tri thức địa phương của các dân tộc thiểu số tại chỗ trong canh tác nông nghiệp xanh ở vùng Tây Nguyên” do TS. Dương Thị Ngọc Bích làm chủ nhiệm. Hội đồng do GS.TS. Lê Văn Lợi, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, làm Chủ tịch; PGS.TS. Nguyễn Văn Minh làm Phó Chủ tịch, cùng các thành viên phản biện, ủy viên Hội đồng và đại diện Ban Quản lý khoa học, nhóm nghiên cứu tham dự.

Kết quả nghiên cứu đã làm rõ vai trò và giá trị của tri thức địa phương trong phát triển nông nghiệp xanh, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm kết hợp nguồn lực tri thức bản địa với thành tựu khoa học, công nghệ hiện đại, hướng tới phát triển nông nghiệp sinh thái và bền vững ở Tây Nguyên. Theo kết quả nghiên cứu, tri thức của các dân tộc thiểu số tại chỗ về lựa chọn giống cây trồng, quản lý đất đai, sử dụng nguồn nước, luân canh, xen canh và bảo vệ rừng là nguồn lực nội sinh có giá trị. Việc nghiên cứu, chọn lọc và kết hợp những kinh nghiệm này với công nghệ sinh học, công nghệ môi trường, kỹ thuật tưới tiết kiệm và các giải pháp quản lý tài nguyên thông minh sẽ góp phần đổi mới phương thức sản xuất, nâng cao hiệu quả kinh tế và bảo vệ môi trường.

Đáng chú ý, nhiệm vụ gợi mở tiềm năng ứng dụng chuyển đổi số trong bảo tồn và phát huy tri thức địa phương thông qua số hóa tư liệu, xây dựng cơ sở dữ liệu về tập quán canh tác, giống cây trồng bản địa và kinh nghiệm thích ứng với biến đổi khí hậu. Việc kết nối dữ liệu tri thức bản địa với dữ liệu khoa học về đất đai, khí hậu, nguồn nước và cây trồng còn tạo tiền đề cho nghiên cứu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và phát triển các mô hình nông nghiệp thông minh. Những định hướng này có ý nghĩa thiết thực trong việc cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Qua đó, khẳng định vai trò của tri thức bản địa như một nguồn lực quan trọng, góp phần thúc đẩy đổi mới sáng tạo từ cơ sở, nâng cao năng lực số cho đồng bào dân tộc thiểu số và phát triển các mô hình nông nghiệp xanh phù hợp với đặc thù địa phương.

Tại buổi đánh giá, Hội đồng ghi nhận và đánh giá cao tính cấp thiết, ý nghĩa khoa học và giá trị thực tiễn của nhiệm vụ, đồng thời đề nghị chủ nhiệm nhiệm vụ tiếp thu ý kiến góp ý để hoàn thiện các sản phẩm khoa học theo quy định.

Kết quả nghiên cứu tiếp tục khẳng định vai trò của khoa học xã hội và nhân văn trong nhận diện, khai thác các nguồn lực nội sinh phục vụ phát triển. Kết nối tri thức bản địa với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ góp phần bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống mà còn tạo động lực phát triển nông nghiệp xanh, nâng cao sinh kế cho đồng bào dân tộc thiểu số và thúc đẩy phát triển bền vững vùng Tây Nguyên trong giai đoạn mới.