Làng xã Việt Nam trong sự nghiệp bảo vệ đất nước từ thế kỷ X đến thế kỷ XV (sách chuyên khảo) do PGS.TS. Nguyễn Đức Nhuệ và TS. Lê Thuỳ Linh (Đồng chủ biên)

Được xây dựng trên cơ sở kế thừa thành tựu nghiên cứu trước đây và khai thác nhiều nguồn tư liệu phong phú, cuốn sách tiếp cận vấn đề từ một góc nhìn hệ thống và liên ngành. Nội dung không chỉ dừng lại ở việc phác họa diện mạo làng xã Việt Nam từ thế kỷ X đến thế kỷ XV, mà còn đi sâu phân tích cơ chế vận hành, tổ chức xã hội, cũng như vai trò thực tiễn của làng xã trong các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm. Qua đó, công trình khẳng định: làng xã không chỉ là đơn vị cư trú mà còn là “pháo đài lòng dân”, là nền tảng vững chắc cho mọi thắng lợi của dân tộc trong lịch sử.

Điểm nổi bật của cuốn sách là cấu trúc chặt chẽ, logic với các chương mục rõ ràng. Từ việc tổng quan địa bàn cư trú của các tộc người, quá trình hình thành và phát triển của làng xã, đến việc phân tích vai trò của làng xã trong tổ chức lực lượng, huy động nhân lực, hậu cần và tham gia trực tiếp vào các cuộc kháng chiến lớn như chống Tống, chống Mông - Nguyên, chống Minh… Tất cả đều được trình bày một cách khoa học, có dẫn chứng cụ thể, giúp người đọc có cái nhìn toàn diện và sâu sắc hơn về lịch sử. Đặc biệt, cuốn sách đã dành dung lượng đáng kể để nghiên cứu vai trò của các cộng đồng dân tộc thiểu số ở khu vực miền núi và biên giới. Đây là một điểm mới có ý nghĩa, góp phần bổ sung và hoàn thiện nhận thức về sức mạnh đại đoàn kết dân tộc trong sự nghiệp bảo vệ chủ quyền lãnh thổ. Những phân tích về các căn cứ địa, làng chiến, hệ thống phòng thủ địa phương… đã làm nổi bật tính linh hoạt, sáng tạo và ý chí kiên cường của nhân dân ta trong suốt nhiều thế kỷ. Không chỉ có giá trị về mặt khoa học, cuốn sách còn mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc trong bối cảnh hiện nay. Việc nghiên cứu lịch sử làng xã không chỉ nhằm tái hiện quá khứ, mà còn góp phần gợi mở những bài học quý báu trong xây dựng và phát triển nông thôn mới, củng cố hệ thống chính trị cơ sở, phát huy sức mạnh cộng đồng trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc. Những giá trị truyền thống của làng xã Việt Nam - từ tinh thần cố kết cộng đồng, ý thức tự quản đến lòng yêu nước - vẫn còn nguyên giá trị và cần được tiếp tục phát huy. Sự ra đời của cuốn sách cũng thể hiện nỗ lực nghiên cứu nghiêm túc của các nhà khoa học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, đặc biệt là các đơn vị chuyên sâu như Viện Sử học và Viện Hán Nôm trong việc bảo tồn, khai thác và phát huy giá trị di sản tư liệu lịch sử dân tộc. Đây là minh chứng cho vai trò tiên phong của các cơ quan nghiên cứu trong việc cung cấp luận cứ khoa học phục vụ hoạch định chính sách và giáo dục truyền thống. Với văn phong khoa học, rõ ràng, dễ tiếp cận, cuốn sách không chỉ dành cho giới nghiên cứu, giảng dạy lịch sử mà còn phù hợp với đông đảo bạn đọc quan tâm đến văn hóa - lịch sử dân tộc. Đây là một ấn phẩm có giá trị, góp phần lan tỏa tri thức, bồi đắp lòng tự hào dân tộc và ý thức trách nhiệm trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hôm nay.

Có thể khẳng định, Làng xã Việt Nam trong sự nghiệp bảo vệ đất nước từ thế kỷ X đến thế kỷ XV là một công trình tiêu biểu, vừa mang giá trị học thuật, vừa có ý nghĩa truyền thông sâu rộng. Cuốn sách xứng đáng là tài liệu tham khảo quan trọng, đồng thời là cầu nối đưa lịch sử đến gần hơn với công chúng, góp phần khơi dậy và lan tỏa những giá trị bền vững của làng xã Việt Nam trong tiến trình phát triển của dân tộc.