Trong quá trình thực địa tại địa bàn nghiên cứu, chủ nhiệm đề tài đã tiến hành làm việc với các cấp chính quyền địa phương, cán bộ phòng Văn hóa, Thông tin – Xã hội, hội trưởng Hội liên hiệp phụ nữ xã, thôn, bản; phụ nữ, nam giới người Mông tại bản Tà Tổng, Cô Lô Hồ, Nậm Dính, A Mé. Nhóm nghiên cứu đã tiến hành phỏng vấn sâu, quan sát, tham dự và luận bàn những vấn đề liên quan đến vai trò của phụ nữ người Mông trong không gian gia đình và cộng đồng.

 Kết quả khảo sát thực địa cho thấy, hiện nay phụ nữ người Mông có vai trò đặc biệt trong đời sống gia đình và cộng đồng. Phụ nữ người Mông có tiếng nói hơn trong gia đình với vai trò nội trợ, giáo dục – chăm sóc con cái, tạo ra thu nhập tương đối cho gia đình. Đối với cộng đồng, những năm gần đây vai trò của họ đã có nhiều chuyển biến tích cực hơn, nhiều chị em mạnh dạn tham gia công tác hội, học nghề, làm việc tại một số công ty trong nước. Trong số họ, nhiều phụ nữ đã trở thành viên chức, với vai trò là chi hội trưởng Hội phụ nữ, cộng tác viên dân số hoặc tham gia lãnh đạo các tổ nhóm sản xuất tại địa phương.

Kết quả khảo sát cũng cho thấy, thông qua các chương trình hỗ trợ của chính quyền địa phương, Hội Liên hiệp phụ nữ tuyên truyền đẩy mạnh phong trào thi đua lao động, sản xuất, phát triển kinh tế gia đình, xóa đói, giảm nghèo bằng nhiều hình thức như vận động hội viên, phụ nữ vay vốn để phát triển kinh tế, phát huy tinh thần đoàn kết, tương trợ, giúp đỡ nhau bằng ngày công lao động, cây trồng, con giống, duy trì phát triển các mô hình chăn nuôi nhỏ lẻ của hội viên. Các buổi chiến dịch truyền thông về Giới đã giúp phụ nữ người Mông ý thức được xây dựng gia đình hạnh phúc, hạn chế phòng chống bạo lực gia đình và nâng cao bình đẳng giới.

Tuy nhiên, bên cạnh những vai trò chính yếu trong gia đình và cộng đồng, phụ nữ người Mông còn gặp một số khó khăn và rào cản nhất định. Một trong những khó khăn lớn nhất của phụ nữ người Mông là tình trạng mù chữ và tái mù chữ vẫn còn cao, đặc biệt ở phụ nữ trung niên và người cao tuổi, họ không sử dụng thành thạo tiếng phổ thông. Các hoạt động tuyên truyền về pháp luật, y tế, chăm sóc sức khỏe, kế hoạch hóa gia đình hay các chương trình hỗ trợ phát triển kinh tế thường phải thông qua phiên dịch viên hoặc cán bộ địa phương biết tiếng Mông. Điều này làm hạn chế hiệu quả giao tiếp và tiếp nhận thông tin của chị em phụ nữ người Mông.