Từ tháng 3/2026 đến tháng 8/2026, Viện Khoa học xã hội vùng Trung Bộ và Tây Nguyên phối hợp với Viện Nghiên cứu Địa chất và Khoáng sản ứng dụng cùng Bảo tàng Đắk Lắk tiến hành phúc tra và mở rộng khảo sát, tìm kiếm dấu tích các cư dân thời đại Đá cũ trên phạm vi toàn tỉnh Đắk Lắk.

          Kết quả khảo sát đã phát hiện mới các hiện vật khảo cổ chế tác từ nguyên liệu đá trong các tầng trầm tích chứa cuội sạn sỏi ít – đa khoáng tại các địa điểm Ea Hiao (xã Ea Hiao), Ea Ô 1, Ea Ô 2 (xã Ea Ô), Ea Lai (xã Ea Lai), Ea Ly 1, Ea Ly 2, Ea Ly 3, Ea Ly 4 (xã Ea Ly), Đức Bình (xã Đức Bình), Củng Sơn (xã Sơn Hòa). Hiện vật chế tác từ đá thạch anh bằng kỹ thuật ghè đẽo thô sơ nhằm tận dụng các rìa cạnh và mũi nhọn phục vụ nhu cầu tìm kiếm thức ăn và bảo vệ bản thân. Chất liệu, kỹ thuật chế tác và loại hình công cụ tương đồng các hiện vật thời đại Đá cũ đã công bố tại vùng cao nguyên các tỉnh Quảng Ngãi, Gia Lai và Lâm Đồng. Các địa điểm phát hiện hiện vật khảo cổ đều phân bố trên các thềm cổ ven các dòng sông cổ thuộc hệ thống sông Ba. Những phát hiện dấu tích thời đại Đá cũ trong các đợt khảo sát đã minh chứng sự tồn tại của các cộng đồng cư dân cách ngày nay hàng vạn năm trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk.

          Đáng chú ý, không gian phân bố các địa điểm thời đại Đá cũ liền khoảng hoặc gần kề các điểm sinh hoạt tôn giáo – tín ngưỡng, các điểm di sản địa chất, cảnh quan thiên nhiên, thuận tiện việc khai thác giá trị di sản địa điểm khảo cổ thông qua các hoạt động kinh tế di sản, tuyên truyền, giáo dục thế hệ trẻ.

          Kết quả khảo sát là dữ liệu phục vụ trực tiếp đề tài khoa học xã hội và nhân văn cấp tỉnh “Khảo sát các di tích thời đại Đá cũ trên địa bàn tỉnh và đề xuất giải pháp bảo tồn, phát huy phục vụ phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Đắk Lắk” do Viện Khoa học xã hội vùng Trung Bộ và Tây Nguyên chủ trì, ThS. NCVC. Vũ Tiến Đức chủ nhiệm.