Thông điệp của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhân ngày sức khỏe tâm thần thế giới năm 2026: “Lắng nghe trải nghiệm thực – Tiếng nói thực, thay đổi thực” Lived experiences heard: real voices, real change
10/10/2026
Ngày Sức khỏe tâm thần thế giới là dịp để thúc đẩy sự tham gia thực chất của những người có trải nghiệm trực tiếp về các vấn đề sức khỏe tâm thần (PWLE), đồng thời công nhận kiến thức của họ là một dạng tri thức chuyên môn có giá trị thiết yếu. Chiến dịch năm nay kêu gọi bảo đảm tiếng nói của họ góp phần định hình các chính sách, dịch vụ và quyết định ảnh hưởng đến cuộc sống của chính họ.
Ảnh do AI tạo
|
Trải nghiệm trực tiếp là những điều một người đã tự mình trải qua, đặc biệt khi những trải nghiệm ấy mang lại cho họ kiến thức hoặc sự thấu hiểu mà những người chỉ nghe kể hoặc tìm hiểu về các trải nghiệm đó không có được.
|
Rất nhiều khi, những người có trải nghiệm trực tiếp được đề nghị chia sẻ câu chuyện của mình nhưng lại không được tham gia vào quá trình ra quyết định. Sự tham gia thực chất không dừng lại ở việc tiếng nói của họ được lắng nghe.
Điều đó có nghĩa là tạo cơ hội để họ tác động đến các quyết định, cùng thiết kế dịch vụ, củng cố các cách tiếp cận do người đồng cảnh dẫn dắt, đấu tranh với sự kỳ thị và tăng cường trách nhiệm giải trình. Khi những người có trải nghiệm trực tiếp được tham gia thực chất, hệ thống chăm sóc sức khỏe tâm thần có thể trở nên chú trọng đến con người dựa trên quyền nhiều hơn và đáp ứng tốt hơn các nhu cầu cũng như những mối quan tâm của họ.
Một ưu tiên quan trọng đối với những người có trải nghiệm trực tiếp là chuyển từ mô hình chăm sóc tại các cơ sở tâm thần dài hạn sang chăm sóc sức khỏe tâm thần dựa vào cộng đồng, lấy con người làm trung tâm. Quá trình chuyển đổi này đòi hỏi việc điều chỉnh nguồn tài chính, dịch vụ và các hình thức hỗ trợ phải được lập kế hoạch cẩn trọng, để người có vấn đề sức khỏe tâm thần có thể sống trong cộng đồng của mình. Đáp ứng ưu tiên đó, WHO sẽ công bố hướng dẫn thực hành về chuyển đổi từ mô hình chăm sóc tập trung tại các cơ sở tâm thần sang chăm sóc dựa vào cộng đồng.
|
Nhân Ngày Sức khỏe tâm thần thế giới năm nay, hãy chuyển từ lắng nghe sang hành động — và cùng những người có trải nghiệm trực tiếp xây dựng hệ thống chăm sóc sức khỏe tâm thần, thay vì chỉ xây dựng hệ thống cho họ.
|
Nguồn: Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). https://www.who.int/campaigns/world-mental-health-day/2026
BTV
Nguồn bài viết: Trang Thông tin điện tử Viện Xã hội học và Tâm lý học