Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO, 2026), năm 2023, ước tính 14,75% người từ 70 tuổi trở lên trên toàn cầu sống chung với ít nhất một rối loạn tâm thần, phổ biến nhất là lo âu và trầm cảm. WHO cũng cảnh báo rằng những vấn đề này thường chưa được nhận diện và điều trị đầy đủ. Bên cạnh đó, báo cáo của WHO (2025) cho thấy khoảng 25,0-33,6% người cao tuổi bị cô lập xã hội và 11,8% người từ 60 tuổi trở lên trải nghiệm cảm giác cô đơn.

Khi bước vào tuổi già, những thay đổi về sức khỏe, vai trò gia đình và các mối quan hệ xã hội có thể làm gia tăng khó khăn tâm lý. Tuy nhiên, nhiều người vẫn duy trì được đời sống tinh thần tích cực nhờ sự hỗ trợ từ gia đình, cộng đồng và các nguồn lực tâm lý cá nhân.

 Niềm tin vào cuộc sống là gì?

Niềm tin vào cuộc sống có thể hiểu là sự tin tưởng và đánh giá tích cực của cá nhân về cuộc sống của mình, thể hiện qua cảm nhận về những điều tốt đẹp đang có, sự hài lòng với cuộc sống và kỳ vọng tích cực về tương lai. Đối với người cao tuổi, niềm tin còn gắn với cảm giác bản thân có giá trị, được yêu thương và tiếp tục sống có ý nghĩa.

Nghiên cứu của Levy và cộng sự (2002) cho thấy những người có nhận thức tích cực về quá trình già hóa có xu hướng sống lâu hơn. Bergland và cộng sự (2014) cũng ghi nhận mối liên hệ giữa khả năng làm chủ cuộc sống, sức khỏe và cảm nhận chủ quan về tuổi tác. Những phát hiện này gợi mở vai trò của nhận thức tích cực đối với đời sống người cao tuổi.

 Người cao tuổi tại Hà Nội nhìn nhận cuộc sống như thế nào?

Nghiên cứu của Viện Xã hội học và Tâm lý học khảo sát 200 người từ 60 tuổi trở lên tại các khu vực nội thành và ngoại thành Hà Nội, ghi nhận những kết quả tích cực:

Những kết quả này cho thấy phần lớn người cao tuổi trong mẫu khảo sát có đánh giá tích cực về cuộc sống, dù tuổi già có thể đi kèm với nhiều thay đổi và khó khăn.

 Niềm tin vào cuộc sống có liên quan thế nào đến sức khỏe tâm thần?

Kết quả nghiên cứu cho thấy những người có niềm tin tích cực hơn vào cuộc sống thường có mức độ hài lòng với cuộc sống và lối sống tích cực cao hơn, đồng thời ghi nhận ít biểu hiện lo âu, căng thẳng và trầm cảm hơn.

Đáng chú ý, trong mô hình phân tích, niềm tin vào cuộc sống giải thích được 29,2% sự biến thiên về mức độ hài lòng với cuộc sống. Kết quả này gợi mở vai trò của niềm tin như một nguồn lực tâm lý có liên quan đến sức khỏe tinh thần tích cực. Tuy nhiên, đây là mối liên hệ thống kê, chưa đủ cơ sở để khẳng định niềm tin trực tiếp làm giảm các vấn đề sức khỏe tâm thần.

 Để tuổi già là những năm tháng sống có ý nghĩa