Giới thiệu

Trong giai đoạn 2016-2026, hợp tác du lịch có những chuyển biến đáng chú ý. Lượng khách hai chiều tăng trước đại dịch, giảm mạnh trong giai đoạn Covid-19 và phục hồi từ năm 2022, rõ rệt hơn từ năm 2023. Cùng với đó, các đường bay thẳng được mở rộng, hoạt động xúc tiến được triển khai thường xuyên hơn và nhiều sản phẩm như du lịch văn hóa, Phật giáo, du lịch cưới, nghỉ dưỡng và MICE được giới thiệu. (Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, 2017; Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, 2022; Ministry of Tourism, Government of India, 2026)

Tuy nhiên, quy mô trao đổi khách vẫn chưa tương xứng với tiềm năng; hoạt động quảng bá còn những hạn chế và mạng lưới hàng không chưa phủ rộng tới nhiều điểm đến. Đây là những vấn đề cần tiếp tục được quan tâm trong giai đoạn tới. (Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, 2026; Bộ Ngoại giao Việt Nam, 2024)

1. Hợp tác du lịch trong khuôn khổ quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện

Việc nâng cấp quan hệ Việt Nam - Ấn Độ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện năm 2016 tạo cơ sở để hợp tác du lịch được đặt trong tổng thể quan hệ song phương. Tuyên bố chung năm 2016 xác định việc tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực văn hóa, du lịch và giao lưu nhân dân là một trong những phương hướng nhằm củng cố quan hệ giữa hai nước. (Chính phủ Việt Nam, 2016)

Trong chuyến thăm chính thức Việt Nam năm 2016, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi nhấn mạnh mối liên hệ giữa hai dân tộc đã kéo dài hơn 2.000 năm, sự truyền bá Phật giáo từ Ấn Độ sang Việt Nam và các đền tháp Chăm mang dấu ấn Hindu là những minh chứng cho mối liên kết đó. (Thủ tướng Narendra Modi, 2016)

“Mối liên hệ giữa hai dân tộc đã kéo dài hơn 2.000 năm. Sự truyền bá Phật giáo từ Ấn Độ sang Việt Nam cùng các đền tháp Chăm mang dấu ấn Hindu là minh chứng cho mối liên kết đó.”

(Thủ tướng Narendra Modi, 2016)

Từ nền tảng này, du lịch Phật giáo, du lịch văn hóa và các hoạt động hành hương được hai bên chú trọng. Đại sứ quán Ấn Độ tại Việt Nam tổ chức “Buddhist Circuit Tourism in India” năm 2021 và “Bodh Gaya - A Spiritual Journey” năm 2022, giới thiệu các tuyến hành hương và tăng cường kết nối giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp lữ hành và các tổ chức liên quan. (Đại sứ quán Ấn Độ tại Việt Nam, 2021; Đại sứ quán Ấn Độ tại Việt Nam, 2022)

Về phía Việt Nam, hợp tác với Ấn Độ được đặt trong định hướng đa dạng hóa thị trường khách quốc tế. Các cơ quan quản lý và doanh nghiệp du lịch tăng cường xúc tiến tại thị trường Ấn Độ và giới thiệu các sản phẩm như du lịch cưới, MICE, golf, nghỉ dưỡng và du lịch văn hóa. (Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, 2022)

Tuyên bố Tầm nhìn chung Việt Nam - Ấn Độ về Hòa bình, Thịnh vượng và Con người đến năm 2030 tiếp tục nhấn mạnh việc tăng cường các chuyến bay thẳng, tạo thuận lợi cho việc đi lại và du lịch. Chương trình hành động giai đoạn 2024-2028 cũng cụ thể hóa các nội dung về du lịch hai chiều, xúc tiến, tương tác giữa các công ty lữ hành và cơ sở lưu trú, tham gia hội chợ, triển lãm và chia sẻ kinh nghiệm. (Chính phủ Việt Nam - Chính phủ Ấn Độ, 2020; Bộ Ngoại giao Việt Nam, 2024)

2. Những chuyển biến trong hợp tác du lịch giai đoạn 2016-2026

2.1. Trao đổi khách du lịch

Số liệu cho thấy trao đổi khách Việt Nam - Ấn Độ có sự biến động rõ rệt trong giai đoạn 2016-2026: tăng trưởng trong các năm 2016-2019, suy giảm do Covid-19 trong giai đoạn 2020-2022 và phục hồi, mở rộng hợp tác từ năm 2023. (Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, 2026; Ministry of Tourism, Government of India, 2026)

                                         Bảng 1. Số lượng khách du lịch Việt Nam - Ấn Độ giai đoạn 2016-2026

Giai đoạn 2016-2019, lượng khách Ấn Độ đến Việt Nam tăng từ 85.000 lượt năm 2016 lên 168.998 lượt năm 2019. Khách Việt Nam đến Ấn Độ tăng từ 16.728 lượt lên 33.636 lượt. Sự gia tăng diễn ra trong bối cảnh hai nước mở rộng hợp tác sau khi thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện. (Viet Nam National Administration of Tourism, 2017; Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, 2026; Ministry of Tourism, Government of India, 2026)

Giai đoạn 2020-2022 chịu ảnh hưởng nặng nề của COVID-19. Lượng khách Việt Nam đến Ấn Độ giảm từ 33.636 lượt năm 2019 xuống 8.828 lượt năm 2020 và 1.104 lượt năm 2021, trước khi tăng trở lại lên 37.232 lượt năm 2022. Trong thời gian này, hai bên vẫn duy trì một số hoạt động trực tuyến, trong đó có các chương trình về du lịch Phật giáo. (Ministry of Tourism, Government of India, 2026; Đại sứ quán Ấn Độ tại Việt Nam, 2021; Đại sứ quán Ấn Độ tại Việt Nam, 2022)

Từ năm 2023, thị trường du lịch phục hồi rõ rệt. Khách Ấn Độ đến Việt Nam tăng từ 392.141 lượt năm 2023 lên 501.427 lượt năm 2024 và 746.480 lượt năm 2025; khách Việt Nam đến Ấn Độ đạt 57.284 lượt năm 2023 và 54.091 lượt năm 2024. (Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, 2026; Ministry of Tourism, Government of India, 2026)

                                             Hình 1. Lượng khách du lịch Việt Nam - Ấn Độ giai đoạn 2016-2026

2.2. Kết nối hàng không và mở rộng khả năng tiếp cận điểm đến
Trước năm 2019, việc di chuyển giữa Việt Nam và Ấn Độ chủ yếu qua các chuyến bay quá cảnh, làm hạn chế về thời gian và chi phí. Năm 2019, IndiGo mở các đường bay Kolkata - Hà Nội và Kolkata - Thành phố Hồ Chí Minh; Vietjet Air sau đó khai thác Thành phố Hồ Chí Minh - New Delhi và Hà Nội - New Delhi. (IndiGo, 2019; Vietjet Air, 2019)

Từ năm 2022, mạng lưới hàng không được khôi phục và mở rộng. Vietjet, Vietnam Airlines và Air India lần lượt mở hoặc khôi phục nhiều đường bay mới. Đến năm 2026, Air India khai thác đường bay Delhi - Hà Nội và tổng số chuyến bay trực tiếp giữa hai nước đạt hơn 90 chuyến/tuần tính từ cả hai phía. (Vietjet Air, 2022; Vietnam Airlines, 2023; Vietjet Air, 2024; Cục Hàng không Việt Nam, 2025; Embassy of India in Hanoi, 2026; Air India, 2026)

                          Hình 2. Tần suất khai thác các chuyến bay thẳng Việt Nam - Ấn Độ giai đoạn 2019-2026

Sự phát triển của kết nối hàng không cũng được Thủ tướng Narendra Modi ghi nhận trong chuyến thăm của Thủ tướng Phạm Minh Chính tới Ấn Độ năm 2024. Ông cho biết trong thập kỷ qua, kết nối giữa hai nước đã tăng lên nhiều lần, hiện có hơn 50 chuyến bay thẳng và du lịch tiếp tục tăng trưởng. (Thủ tướng Narendra Modi, 2024)

“Trong thập kỷ qua, kết nối giữa hai nước đã tăng lên nhiều lần. Hiện nay hai nước có hơn 50 chuyến bay thẳng và hoạt động du lịch vẫn đang tiếp tục tăng trưởng.” (Thủ tướng Narendra Modi, 2024)

2.3. Xúc tiến du lịch và phát triển sản phẩm
Bên cạnh trao đổi khách và kết nối hàng không, xúc tiến du lịch là nội dung được hai nước triển khai thường xuyên. Việt Nam tổ chức Hội nghị xúc tiến du lịch tại New Delhi năm 2017; Ấn Độ tổ chức Incredible India Tourism Roadshow tại Hà Nội năm 2019. Sau đại dịch, các hoạt động tiếp tục được triển khai thông qua những chương trình về du lịch Phật giáo và Diễn đàn Du lịch Việt Nam tại Ấn Độ năm 2022. (Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, 2017; Đại sứ quán Ấn Độ tại Việt Nam, 2019; Đại sứ quán Ấn Độ tại Việt Nam, 2021; Đại sứ quán Ấn Độ tại Việt Nam, 2022; Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, 2022)

Xúc tiến cũng gắn với đa dạng hóa sản phẩm. Các doanh nghiệp Việt Nam giới thiệu du lịch cưới, MICE, golf, nghỉ dưỡng và du lịch văn hóa; phía Ấn Độ tập trung giới thiệu du lịch Phật giáo, các tuyến hành hương và điểm đến có giá trị lịch sử, văn hóa. (Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, 2022; Đại sứ quán Ấn Độ tại Việt Nam, 2024)

3. Kết quả và những vấn đề đặt ra
3.1. Một số kết quả nổi bật
Trong giai đoạn 2016-2026, hợp tác du lịch có những kết quả rõ rệt: khung hợp tác được cụ thể hóa qua các văn kiện song phương; trao đổi khách tăng trước đại dịch và phục hồi sau khi du lịch quốc tế mở cửa; kết nối hàng không được mở rộng; xúc tiến và phát triển sản phẩm được đẩy mạnh. (Chính phủ Việt Nam, 2016; Bộ Ngoại giao Việt Nam, 2024; Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, 2026; Ministry of Tourism, Government of India, 2026)

Du lịch văn hóa và du lịch Phật giáo được quan tâm hơn, trong khi các sản phẩm như du lịch cưới, nghỉ dưỡng, MICE và golf mở thêm khả năng khai thác thị trường khách Ấn Độ. Các chương trình xúc tiến cũng tạo điều kiện kết nối giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp hai nước. (Đại sứ quán Ấn Độ tại Việt Nam, 2021; Đại sứ quán Ấn Độ tại Việt Nam, 2022; Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, 2022)

3.2. Những hạn chế và vấn đề đặt ra
Quy mô trao đổi khách vẫn chưa tương xứng với tiềm năng của hai thị trường. Lượng khách hai chiều còn chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng lượng khách quốc tế của mỗi nước, cho thấy mức độ nhận diện điểm đến và khả năng tiếp cận thị trường vẫn cần được mở rộng. (Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, 2026; Ministry of Tourism, Government of India, 2026)

Hoạt động quảng bá tuy được triển khai qua nhiều hội nghị, hội chợ và diễn đàn nhưng phần lớn vẫn mang tính sự kiện, chưa hình thành các chiến dịch truyền thông dài hạn hướng tới từng nhóm khách hàng. (Đại sứ quán Ấn Độ tại Việt Nam, 2019; Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, 2022)

Kết nối hàng không đã được mở rộng nhưng vẫn tập trung chủ yếu vào Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, New Delhi và Mumbai. Một số điểm đến có tiềm năng về du lịch văn hóa, tâm linh và nghỉ dưỡng chưa có kết nối trực tiếp với tần suất cao. (Cục Hàng không Việt Nam, 2025; Embassy of India in Hanoi, 2026)

Sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp lữ hành, hãng hàng không, cơ sở lưu trú và các tổ chức văn hóa, tôn giáo vẫn cần được tăng cường. Việc phát triển sản phẩm chuyên biệt, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và dịch vụ, cũng như tạo thuận lợi hơn cho việc đi lại sẽ góp phần khai thác tốt hơn tiềm năng của hợp tác du lịch hai nước. (Bộ Ngoại giao Việt Nam, 2024)

4. Một số định hướng trong thời gian tới
Trước hết, hai nước cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế phối hợp trong lĩnh vực du lịch, duy trì trao đổi thông tin và tăng cường sự tham gia của cơ quan quản lý, doanh nghiệp và địa phương. Chương trình hành động giai đoạn 2024-2028 đã xác định việc thúc đẩy du lịch hai chiều, tăng cường tương tác giữa các công ty lữ hành và cơ sở lưu trú, tổ chức xúc tiến và chia sẻ kinh nghiệm là những nội dung cần tiếp tục triển khai. (Bộ Ngoại giao Việt Nam, 2024)

Cần đẩy mạnh quảng bá điểm đến trên các nền tảng truyền thông số và gắn hoạt động quảng bá với từng nhóm khách. Hai nước có thể tiếp tục khai thác du lịch Phật giáo, du lịch văn hóa, du lịch cưới, nghỉ dưỡng và MICE; đồng thời tăng cường kết nối doanh nghiệp để xây dựng các chương trình chuyên biệt. (Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, 2022; Đại sứ quán Ấn Độ tại Việt Nam, 2021; Đại sứ quán Ấn Độ tại Việt Nam, 2022)

Mở rộng kết nối hàng không, duy trì các đường bay hiện có và nghiên cứu mở thêm đường bay đến những địa phương có tiềm năng cũng là nội dung cần chú trọng. Bên cạnh đó, việc tạo thuận lợi cho đi lại và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, dịch vụ du lịch sẽ có ý nghĩa đối với khả năng phát triển lâu dài của thị trường hai chiều. (Bộ Ngoại giao Việt Nam, 2024; Cục Hàng không Việt Nam, 2025)

Kết luận

 
Trong giai đoạn 2016-2026, hợp tác du lịch Việt Nam - Ấn Độ có những bước phát triển rõ rệt, thể hiện qua sự gia tăng trao đổi khách, mở rộng kết nối hàng không, tăng cường xúc tiến và đa dạng hóa sản phẩm. Du lịch Phật giáo, du lịch văn hóa, du lịch cưới, nghỉ dưỡng và MICE từng bước trở thành những hướng hợp tác được quan tâm. (Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, 2022; Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, 2026; Ministry of Tourism, Government of India, 2026)

Tuy nhiên, quy mô trao đổi khách vẫn chưa tương xứng với tiềm năng; hoạt động quảng bá còn thiếu tính dài hạn và kết nối hàng không chưa phủ rộng. Việc mở rộng kết nối, đổi mới xúc tiến, phát triển sản phẩm đặc thù và nâng cao chất lượng dịch vụ sẽ là những nội dung cần được chú trọng để hợp tác du lịch tiếp tục phát triển trong khuôn khổ quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện. (Bộ Ngoại giao Việt Nam, 2024)

Tài liệu tham khảo

 
1. Chính phủ Việt Nam. (2016, 04 tháng 09). Tuyên bố chung Việt Nam - Ấn Độ nhân chuyến thăm chính thức Việt Nam của Thủ tướng Narendra Modi. https://baochinhphu.vn/tuyen-bo-chung-viet-nam-an-do-102208544.htm

2. Thủ tướng Narendra Modi. (2016, 03 tháng 09). Phát biểu báo chí trong chuyến thăm chính thức Việt Nam. Văn phòng Thủ tướng Ấn Độ. https://www.pmindia.gov.in/en/news_updates/press-statement-by-prime-minister-during-his-visit-to-vietnam/

3. Đại sứ quán Ấn Độ tại Việt Nam. (2019, 26 tháng 08). Incredible India Tourism Roadshow. https://www.indembassyhanoi.gov.in/section/press-releases/incredible-india-tourism-roadshow/

4. Đại sứ quán Ấn Độ tại Việt Nam. (2021, 08 tháng 11). India@75: Webinar on “Buddhist Circuit”: Tourism in India.https://www.indembassyhanoi.gov.in/section/news/india-75-webinar-on-and-quot-buddhist-circuit-and-quot-tourism-in-india/

5. Đại sứ quán Ấn Độ tại Việt Nam. (2022, 04 tháng 03). India@75: Conference on Buddhist Tourism “Bodh Gaya - A Spiritual Journey”. https://www.indembassyhanoi.gov.in/section/news/india-75-conference-on-buddhist-tourism-and-quot-bodh-gaya-a-spiritual-journey-and-quot/

6. Đại sứ quán Ấn Độ tại Việt Nam. (2024, 11 tháng 04). India Tourism showcased in Vietnam. https://www.indembassyhanoi.gov.in/section/press-releases/india-tourism-showcased-in-vietnam/

7. Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam. Đẩy mạnh hợp tác du lịch Việt Nam - Ấn Độ. https://vietnamtourism.gov.vn/

8. Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam. (2022, 16 tháng 12). Vietnam Tourism Forum in India 2022. https://vietnamtourism.gov.vn/en/post/18089

9. Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam. Số liệu khách quốc tế đến Việt Nam theo thị trường. https://vietnamtourism.gov.vn/en/statistic/international

10. Viet Nam National Administration of Tourism. (2017, 10 tháng 03). Boosting tourism cooperation between Viet Nam and India. https://vietnamtourism.gov.vn/en/post/11557

11. Ministry of Tourism, Government of India. Tourism Data. https://data.tourism.gov.in/tourismdata

12. Vietjet Air. (2019, 09 tháng 12). Vietjet is a pioneer in launching 2 direct flights from Vietnam to New Delhi (India). https://www.vietjetair.com/en/pages/vietjet-is-a-pioneer-in-launching-2-direct-flights-from-vietnam-to-new-delhi-india-1607246622674

13. IndiGo. (2019, 30 tháng 07; 18 tháng 10). Xin chào Vietnam! IndiGo marks its entry in Vietnam with flights from Kolkata to Hanoi; IndiGo inaugurates flights to Ho Chi Minh City, its 2nd destination in Vietnam. https://www.goindigo.in/press-releases/2019/july.html

14. Vietjet Air. (2022, 18 tháng 07). Vietjet offers exclusive zero-fare deal to celebrate the 17 Vietnam - India route milestone. https://www.vietjetair.com/en/pages/news-1697697232035/vietjet-offers-exclusive-zero-fare-deal-to-celebrate-the-17-vietnam-india-route-milestone-1658135007614

15. Vietnam Airlines. (2023, 17 tháng 04). Vietnam Airlines opens new route to Mumbai, India. https://enews.vietnamairlines.com/2023/04/vietnam-airlines-opens-new-route-to-mumbai-india/

16. Vietjet Air. (2024, 23 tháng 10). Tin vui: Vietjet vừa khai trương đường bay thẳng giữa Ahmedabad (Ấn Độ) và Đà Nẵng. https://www.vietjetair.com/vi/pages/tin-vui-vietjet-vua-khai-truong-duong-bay-thang-giua-ahmedabad-an-do-va-da-nang-1729763771055

17. Cục Hàng không Việt Nam. (2025, 21 tháng 03). Vietjet inaugurates two new routes to Bengaluru and Hyderabad, India. https://caa.gov.vn/news/vietjet-inaugurates-two-new-routes-to-bengaluru-and-hyderabad-india-20250321120047080.htm

18. Embassy of India in Hanoi. (2026). Bilateral Relations. https://www.indembassyhanoi.gov.in/page/bilateral-relations/

19. Thủ tướng Narendra Modi. (2024, 01 tháng 08). Phát biểu báo chí trong chuyến thăm của Thủ tướng Phạm Minh Chính tới Ấn Độ. Văn phòng Thủ tướng Ấn Độ. https://www.pmindia.gov.in/en/news_updates/press-statement-by-pm-during-the-visit-of-pm-of-vietnam-to-india-august-01-2024/

20. Vietnam Airlines. (2023, 21 tháng 05). Vietnam Airlines khai trương đường bay thẳng giữa Hà Nội và Mumbai (Ấn Độ). https://www.vietnamairlines.com/sg/vi/vietnam-airlines/press-room/press-release/2023/0521-VNA-khai-truong-duong-bay-Mumbai

21. Air India. (2026). Air India lands at Hanoi, beginning services to its second gateway in Vietnam. https://www.airindia.com/in/en/newsroom/press-release/air-india-lands-at-hanoi-beginning-services-to-its-second-gateway-in-vietnam.html

22. Chính phủ Việt Nam - Chính phủ Ấn Độ. (2020, 21 tháng 12). Vietnam - India Joint Vision Statement for Peace, Prosperity and People. https://en.baochinhphu.vn/full-viet-nam-india-joint-vision-statement-for-peace-prosperity-and-people-11140057.htm

23. Bộ Ngoại giao Việt Nam. (2024). Chương trình hành động triển khai Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Ấn Độ giai đoạn 2024-2028, Mục IX “Văn hóa, Du lịch, Y tế và Giao lưu nhân dân”.