Diễn đàn lần thứ XIII được tổ chức tại Bắc Kinh, Trung Quốc từ ngày 21/7- 24/7/2026. Tham dự diễn đàn lần này, đoàn của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (Viện Hàn lâm) có 10 học giả đến từ các đơn vị thuộc Viện Hàn lâm do PGS, TS. Chu Văn Tuấn, Viện trưởng Viện Xã hội học và Tâm lý học làm trưởng đoàn. Ngoài ra, có 2 học giả của Hội Triết học Việt Nam là GS.TS. Phạm Văn Đức, nguyên Phó chủ tịch Viện Hàn lâm, chủ tịch Hội Triết học Việt Nam và TS. Trần Thị Hà Giang, Chánh văn phòng Hội triết học Việt Nam. Đoàn Lào do ông Saysongkham Manodham, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ, Phó Chủ tịch Viện Khoa học Kinh tế và Xã hội Quốc gia Lào làm trưởng đoàn. Đặc biệt, tham dự diễn đàn Chủ nghĩa xã hội lần thứ XIII có sự tham dự của Ngài phó Đại sứ quán Cuba tại Bắc Kinh - Mario Alcujari Rodriguez.

Về phía Trung Quốc, có sự tham gia của GS, TS. Kim Dân Khanh - Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ CASS, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Trung Quốc đương đại, Viện Khoa học xã hội Trung Quốc, GS, TS. La Văn Đông - Bí thư Đảng uỷ, Viện Nghiên cứu Chủ nghĩa Mác, Viện Khoa học xã hội Trung Quốc và các lãnh đạo của Viện Nghiên cứu chủ nghĩa Mác. Ngoài ra, tham dự diễn đàn còn có nhiều học giả đến từ Viện Khoa học xã hội Trung Quốc, Đại học Bắc Kinh, Đại học Thanh Hoa, Học viện Hành chính Quốc gia, Đại học Nhân dân Trung Quốc, Đại học Quảng Tây,…

Diễn đàn Chủ nghĩa xã hội (CNXH) lần thứ XIII diễn ra trong cả ngày 22/7 với 6 phiên: Phiên Khai mạc, phiên bế mạc và 4 phiên trao đổi học thuật với các chủ đề khác nhau.

Tại Phiên khai mạc, GS, TS. Kim Dân Khanh đại diện CASS phát biểu khai mạc và nhấn mạnh đến những sự kiện quan trọng của các nước xã hội chủ nghĩa năm 2026: 105 năm ngày thành lập Đảng Cộng sản Trung Quốc; Đại XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam; Đại hội XII của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào; Đại hội IX của Đảng Lao động Triều Tiên. Đó là điều kiện thực tiễn đòi hỏi các nước xã hội chủ nghĩa cần tiếp tục tăng cường nghiên cứu lý luận, thực tiễn xây dựng chủ nghĩa xã hội trong bối cảnh mới. Đồng quan điểm trên, ông Saysongkham Manodham khẳng định việc xây dựng, phát triển đất nước trên cơ sở kiên trì định hướng xã hội chủ nghĩa là yêu cầu tất yếu trong bối cảnh hiện nay. Bên cạnh đó, GS, TS. Phạm Văn Đức khẳng định, để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng chủ nghĩa xã hội, việc nghiên cứu lý luận CNXH cần được tổ chức thường xuyên để làm sáng tỏ những giá trị cách mạng và nhân văn của Chủ nghĩa Mác.

Diễn đàn được thảo luận qua bốn chủ đề:

Phiên thứ nhất với chủ đề: “Kiên trì và phát triển sáng tạo Chủ nghĩa Mác”, từ góc nhìn thực tế, các báo cáo đều khẳng định tính nền tảng của Chủ nghĩa nghĩa Mác trong tiến trình định hướng và phát triển đất nước hiện nay của các quốc gia. Tuy nhiên, chính sự khác nhau về điều kiện thực tế, mỗi quốc gia có sự vận dụng phù hợp. Đặc biệt, báo cáo của GS, TS. Phạm Văn Đức chỉ ra sự phát triển quan điểm của chủ nghĩa Mác trong chủ trương xây dựng "Xã, Phường xã hội chủ nghĩa" ở Việt Nam hiện nay.

Trong báo cáo của ông Ousavanh Thiengthepvongsa, khẳng định sự kiên trì các nguyên tắc cơ bản của chủ nghĩa Mác và sự vận dụng linh hoạt vào đời sống và sự lãnh đạo nhân dân Lào tiến lên chủ nghĩa xã hội. Báo cáo của Ngài Mario Alcujari Rodriguez khẳng định, Cuba không đưa ra mô hình CNXH cụ thể, nhưng chính sự đảm bảo phúc lợi về giáo dục và y tế của người dân là minh chứng rõ ràng nhất cho việc hiện thực hoá CNXH. Đặc biệt là mục tiêu phát triển kinh tế nhằm đảm bảo cuộc sống và tạo được nguồn sống ổn định trong tương lai trước những điều kiện thực tiễn của Cuba.

Phiên thứ hai: “105 năm phấn đấu không ngừng của Đảng Cộng sản Trung Quốc và việc xây dựng Đảng của các nước xã hội chủ nghĩa” nhận được nhiều sự quan tâm của các học giả. Về phía đoàn Việt Nam, tham gia báo cáo tại chủ đề này, PGS, TS. Phạm Thị Thúy Nga, Viện trưởng Viện Nhà nước và Pháp luật thuộc chỉ rõ với điều kiện chuyển đổi số hiện nay ở Việt Nam, việc sử dụng dữ liệu phải đặt dưới quy định pháp luật đầy đủ. Với quan điểm người dân là trung tâm nên việc chuyển đổi số phải hướng tới mức độ thuận tiện, bảo vệ dữ liệu cá nhân và đảm bảo sự tiếp cận công bằng của mọi người. Từ góc nhìn về xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, TS. Vũ Thị Thanh, Viện Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới, cũng đã cho thấy những tác động và nguy cơ mà xã hội phải đối mặt. Nhận thức được những nguy cơ đó, Đảng và Nhà nước Việt Nam đã có những định hướng và có những chính sách cụ thể để khắc phục. Điều này cho thấy sự kiên định và phát triển chủ nghĩa Mác trong điều kiện thực tiễn mới.

Phiên thứ ba: “Xây dựng hiện đại hóa xã hội chủ nghĩa: Lý luận và thực tiễn”, từ những kết quả đã đạt được, các nhà khoa học đều khẳng định tính đúng đắn của chủ nghĩa Mác trong điều kiện kiện thực tế của mỗi quốc gia. TS. Lý Hoàng Mai, Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới, chỉ ra quan điểm về sự phát triển kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia, đây là điểm mới trong quan điểm của Đảng về phát triển kinh tế. TS. Đặng Thị Việt Phương, Viện Xã hội học và Tâm lý học, đã đưa ra những minh chứng cho thấy mục tiêu công bằng là tiêu chí quan trọng trong tiến trình phát triển xã hội mà Đảng và Nhà nước Việt Nam định hướng từ thực tế phát triển của đất nước. Điều này đang được hiện thực hóa và đạt được những kết quả quan trọng bước đầu, hướng tới sự phát triển bền vững của đất nước.

Phiên thứ tư: “Giao lưu, hợp tác giữa các nước xã hội chủ nghĩa và triển vọng phát triển”. Các báo cáo trình bày tại phiên này: TS. Nguyễn Thị Phương Mai, Viện Triết học; PGS, TS. Nguyễn Thu Nghĩa, Học viện Khoa học xã hội; TS. Vũ Thị Thu Hằng, Viện Triết học và TS. Trần Ánh Tuyết, Viện Nghiên cứu Châu Á – Thái Bình Dương đã xuất phát từ những vấn đề lý luận và những thành tựu, thực tiễn của Việt Nam để làm rõ hơn định hướng và cách Việt Nam đang xây dựng và phát triển bền vững đất nước.

Phát biểu trong phiên bế mạc, PGS, TS. Chu Văn Tuấn khẳng định diễn đàn đã thành công tốt đẹp. Diễn đàn đã cho thấy những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác vẫn giữ nguyên giá trị phương pháp luận trong việc nhận thức và giải quyết các vấn đề của thời đại. Tuy nhiên, quá trình vận dụng phải luôn gắn với điều kiện lịch sử - cụ thể của từng quốc gia, đồng thời được bổ sung và phát triển thông qua việc tổng kết thực tiễn. Kiên định những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác và phát triển sáng tạo lý luận không phải là hai yêu cầu đối lập mà là hai mặt thống nhất trong quá trình phát triển của chính lý luận cách mạng. Thực tiễn xây dựng chủ nghĩa xã hội trong thế kỷ XXI đang chịu tác động mạnh mẽ của chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và các công nghệ chiến lược. Những biến đổi của lực lượng sản xuất đang đặt ra yêu cầu tiếp tục nghiên cứu những vấn đề mới về quan hệ sản xuất, mô hình quản trị quốc gia, phát triển kinh tế số, xã hội số và Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa trong điều kiện mới. Đây là những lĩnh vực cần được tiếp tục nghiên cứu cả về phương diện lý luận và tổng kết thực tiễn.

PGS.TS. Chu Văn Tuấn đề nghị, việc hợp tác nghiên cứu giữa các cơ quan khoa học của các quốc gia xã hội chủ nghĩa cần tiếp tục được mở rộng cả về chiều rộng và chiều sâu. Việc tăng cường trao đổi học thuật, hợp tác nghiên cứu, chia sẻ kết quả tổng kết thực tiễn sẽ góp phần bổ sung những luận cứ khoa học cho quá trình xây dựng và phát triển chủ nghĩa xã hội ở mỗi quốc gia, đồng thời tăng cường hiểu biết và tin cậy lẫn nhau, thông qua đó góp phần đào tạo đội ngũ nghiên cứu lý luận về chủ nghĩa Mác.

Theo kế hoạch, Diễn đàn Chủ nghĩa xã hội lần thứ XIV sẽ được tổ chức tại Viêng Chăn, Lào vào năm 2027./.