Tham gia tiếp đón và làm việc với đoàn có ông Nguyễn Tấn Phú – Phó Chủ tịch Uỷ ban MTTQ Việt Nam thành phố Đồng Nai; bà Lê Thị Thái – Thành uỷ viên, Phó trưởng Ban tuyên giáo và Dân vận thành uỷ; ông Nguyễn Đình Kiên – Phó giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo, ông Vũ Xuân Trường – Phó giám đốc Sở Văn hoá Thể thao và du lịch thành phố Đồng Nai cùng đại các cán bộ, chuyên viên

Tỉnh Đồng Nai hiện nay sau sáp nhập gồm cả tỉnh Bình Phước trước đây và được quy hoạch, chuyển đổi thành thành phố trực thuộc trung ương vào ngày 30/4/2026. Thành phố Đồng Nai có diện tích hơn 12.700 km², dân số hơn 4,2 triệu người, trong đó có khoảng 2,6 triệu người theo các tôn giáo. Như vậy, thành phố Đồng Nai có hệ thống tín ngưỡng, tôn giáo phong phú, có nhiều tiềm năng cho phát triển văn hoá, xã hội.  Việc lựa chọn thành phố Đồng Nai làm điểm khảo sát có ý nghĩa thực tiễn trong nghiên cứu về giá trị, nguồn lực tín ngưỡng, tôn giáo trong bối cảnh phát triển hiện nay.

Trong khuôn khổ tọa đàm, các bài tham luận cho biết trên địa bàn thành phố có sự hiện diện của nhiều tôn giáo, tiêu biểu là Phật giáo, Công giáo, Tin Lành, Phật giáo Hoà Hảo, Tịnh Độ Cư Sĩ Phật Hội Việt Nam,… và nhiều loại hình tín ngưỡng dân gian như tín ngưỡng dân gian như thờ Thành hoàng, thờ Mẫu, thờ Tiên hiền, Hậu hiền,… Các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo đáp ứng nhu cầu tinh thần của người dân, gắn bó mật thiết với đời sống cộng đồng.

Một số nội dung được thảo luận sâu về giá trị, vai trò của nguồn lực tín ngưỡng, tôn giáo đối với phát triển văn hoá, xã hội, an ninh chính trị trên địa bàn thành phố. Ông Nguyễn Tấn Phú cho biết, công tác của Mặt trận, với điểm mạnh là phối kết hợp, tuyên truyền vận động nhằm phát huy nguồn lực tôn giáo hiệu quả. Trong khoảng 5 năm trở lại đây, các tổ chức tôn giáo đã đóng góp 2.500 tỷ đồng cho các hoạt động phúc lợi xã hội trên địa bàn thành phố. Bên cạnh đó, đơn vị đã phối hợp với các ban ngành trên địa bàn xây dựng được 214 mô hình văn hoá dân cư có sự tham gia tích cực của các tổ chức tôn giáo, tiêu biểu như mô hình “khu dân cư sống xanh – sạch – đẹp”, “xóm đạo bình yên”,… và các phong trào khuyến học khuyến tài,… Có thể nói, nếu phát huy được giá trị, nguồn lực của tín ngưỡng, tôn giáo thì góp phần rất lớn cùng với Đảng và Nhà nước về phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội và tới đây, Uỷ ban MTTQ thành phố Đồng Nai tiếp tục thực hiện tốt những nhiệm vụ này,…

Bà Lê Thị Thái giới thiệu sâu về các cơ sở từ thiện, y tế, giáo dục trên địa bàn, và cho rằng hoạt động của các cơ sở này cần có sự kết nối để nguồn lực tôn giáo được phát huy huy nữa trong bối cảnh mới. Nhất là sau khi hợp nhất với tỉnh Bình Phước thì hiện nay có 08 xã trải dài trên 297 km đường biên giới, việc chăm lo đồng bào vùng dân tộc thiểu số còn gặp nhiều khó khăn,… Tuy nhiên, nhờ có sự chung tay của các tổ chức tôn giáo, nên các chương trình “mùa xuân biên cương”, “xuân yêu thương”, “xoá nhà tạm, nhà dột nát”, hay các mô hình sinh kế được triển khai khá đồng bộ. Các chức sắc chức việc các tôn giáo rất tin tưởng, tranh thủ các nguồn lực xã hội, kết nối các nguồn lực cùng tham gia tích cực các phong trào do chính quyền phát động. Bà Lê Thị Thái cho rằng, cần tiếp tục có sự phối hợp, kết hợp, thống nhất giữa các cơ quan nhằm nắm chắc tình hình cơ sở, đối tượng để huy động; phát huy hơn nữa vai trò của người có uy tín trong các tổ chức tôn giáo khi thực hiện công tác phúc lợi xã hội; hướng đến phát huy giá trị, nguồn lực tín ngưỡng tôn giáo theo hướng bền vững, công khai, minh bạch và tranh thủ tuyên truyền, vận đồng các tổ chức tôn giáo ở xã phường trong công tác an sinh, an ninh tổ quốc.

Ông Nguyễn Đình Kiên nhận định các tôn giáo trên địa bàn thành phố hoạt động rất mạnh các mặt y tế, giáo dục, bảo trợ xã hội và cần “khơi thông” nguồn lực này. Công tác quản lý hướng đến tạo hành lang pháp lý minh bạch để tín ngưỡng, tôn giáo phát huy tốt giá trị, nguồn lực của mình. Ông cho rằng, tín ngưỡng, tôn giáo có 05 nguồn lực căn bản là: 1. Nguồn lực tinh thần; 2. Nguồn lực con người; 3. Nguồn lực vật chất; 4. Nguồn lực xã hội - mạng lưới cộng đồng; và 5. Nguồn lực văn hoá. Tuy nhiên, theo ông, việc chuyển hoá các giá trị tín ngưỡng, tôn giáo thành nguồn lực không đồng nghĩa khai thác nguồn lực, vấn đề là làm sao tạo điều kiện để các tổ chức tôn giáo khơi thông các nguồn lực này.

Ông Vũ Xuân Trường đề cập đến giá trị, nguồn lực từ các di tích trong việc phát triển kinh tế du lịch ở địa phương. Theo thống kê, thành phố Đồng Nai hiện có 121 di tích được xếp hạng, gồm 06 di tích quốc gia đặc biệt, 42 di tích quốc gia và 73 di tích cấp tỉnh. Trong đó, có nhiều di tích là cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo lưu giữ nhiều hiện vật, hoành phi, câu đối, sắc phong, tượng thờ, thư tịch, kiến trúc và các thực hành nghi lễ, lễ hội,… Đây là điều kiện thuận lợi để phát triển các loại hình du lịch gắn với văn hóa, lịch sử và tâm linh và đã được định hướng phát triển. Theo ông, du lịch có thể sử dụng các giá trị văn hóa, kiến trúc, lịch sử, cảnh quan và câu chuyện cộng đồng để tạo ra trải nghiệm cho du khách, nhưng không được làm biến dạng bản chất của hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo, ảnh hưởng đến sự tôn nghiêm của cơ sở thờ tự hoặc quyền thực hành tín ngưỡng, tôn giáo của người dân. Nếu xử lý tốt mối quan hệ này, du lịch văn hóa - tâm linh không những tạo thêm giá trị kinh tế mà còn góp phần giáo dục lịch sử, quảng bá văn hóa địa phương, bảo tồn di sản và nâng cao ý thức của cộng đồng đối với việc gìn giữ các giá trị truyền thống.

Tọa đàm cũng dành nhiều thời gian để trao đổi, làm rõ hơn các giá trị, nguồn lực của tín ngưỡng, tôn giáo; những khó khăn về nguồn nhân lực làm công tác tín ngưỡng, tôn giáo ở cấp xã; vấn đề ứng dụng công nghệ đối với người có uy tín; hay thể chế còn chồng chéo,… qua đó các đại biểu nêu ra những đề xuất cụ thể như: cần có dữ liệu về nguồn lực tín ngưỡng, tôn giáo; chuyển từ  hỗ trợ đơn lẻ sang đặt hàng; phát huy nguồn lực tín ngưỡng, tôn giáo gắn với chuyên nghiệp hoá; tạo điều kiện cho từng tổ chức tôn giáo khai thác thế mạnh của mình,…

Kết thúc tọa đàm, các đại biểu cho rằng, những trao đổi trong không khí cởi mở đã gợi ra nhiều vấn đề có ý  nghĩa về mặt khoa học, cung cấp những dữ liệu thực tế quan trọng cho đề tài nghiên cứu; góp phần tăng cường sự phối hợp giữa cơ quan nghiên cứu và cơ quan quản lý nhà nước ở địa phương. Những kết quả thu được từ tọa đàm sẽ là cơ sở để tiếp tục nghiên cứu, đề xuất các khuyến nghị, giải pháp nhằm phát huy hiệu quả hơn nữa giá trị, nguồn lực của tín ngưỡng, tôn giáo trong phát triển kinh tế – xã hội của đất nước trong giai đoạn mới.