Hội thảo quy tụ hơn 50 chuyên gia, nhà khoa học hàng đầu, các nhà hoạch định chính sách cùng đại diện đến từ các cơ quan ngoại giao, viện nghiên cứu và trường đại học lớn trong và ngoài nước. Đây là diễn đàn học thuật cấp thiết nhằm luận giải những chuyển dịch địa chính trị phức tạp và định hình lối đi cho các quốc gia tầm trung, trong đó có Việt Nam. 

Phát biểu khai mạc Hội thảo, PGS.TS. Tạ Minh Tuấn, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, nhấn mạnh thế giới đang trải qua giai đoạn biến động sâu sắc với sự gia tăng cạnh tranh chiến lược gay gắt giữa các siêu cường, làm lung lay cấu trúc quản trị toàn cầu truyền thống. Tuy nhiên, bối cảnh bất định này cũng chứng kiến một dòng chảy quyền lực mới: sự vươn lên mạnh mẽ của các nước tầm trung. PGS.TS. Tạ Minh Tuấn khẳng định “Sự trỗi dậy và xu hướng tập hợp lực lượng của các nước tầm trung đang trở thành một nhân tố mới, một động lực quan trọng góp phần cân bằng quyền lực, duy trì trật tự và thúc đẩy hợp tác đa phương". Đồng quan điểm, ông Timo Rinke, Trưởng đại diện Quỹ FES tại Việt Nam, nhận định rằng trong kỷ nguyên phân cực sâu sắc, các nước tầm trung từ Châu Á - Thái Bình Dương đến Châu Âu không còn là những bên quan sát thụ động. Sự tập hợp lực lượng của nhóm này không nhằm mục đích chọn bên hay tạo dựng các khối đối đầu mới, mà là để tự cường, bảo vệ không gian chiến lược độc lập và thúc đẩy một trật tự quốc tế dựa trên luật pháp.

Hội thảo diễn ra sôi nổi với 4 phiên thảo luận chuyên sâu, bao quát từ khung lý thuyết đến các trường hợp thực tế sinh động: Tại phiên khởi động, các diễn giả đã làm rõ khái niệm và động lực thúc đẩy các nước tầm trung liên kết với nhau. Trước sức ép từ các nước lớn, việc thiết lập các liên minh linh hoạt, các cơ chế đa phương tiểu vùng đang là lựa chọn tối ưu để nhóm quốc gia này gia tăng trọng lượng tiếng nói trên trường quốc tế. Các tham luận tại phiên 2 đã mang đến cái nhìn thực tế và so sánh sâu sắc về bàn cờ địa chính trị tại hai khu vực chịu ảnh hưởng lớn nhất bởi cạnh tranh siêu cường. Tại Châu Á - Thái Bình Dương, xu hướng thiết lập các mối quan hệ đối tác chiến lược toàn diện mạng lưới (networked partnerships) đang giúp các nước ASEAN và các đối tác tầm trung duy trì vai trò trung tâm. Tại Châu Âu, những điều chỉnh chiến lược của các nước tầm trung trong việc tự chủ an ninh và kinh tế trước các cuộc xung đột địa lý cũng được phân tích kỹ lưỡng. Điểm nhấn của Hội thảo là việc các chuyên gia không chỉ dừng lại ở bàn luận chính trị thuần túy, mà đi sâu vào các lĩnh vực hợp tác cốt lõi. Tại phiên 3, các nước tầm trung đang tiên phong thúc đẩy thương mại thế hệ mới, hợp tác kinh tế số và đa dạng hóa chuỗi cung ứng. Đây được coi là tấm khiên kinh tế giúp giảm thiểu rủi ro bị tổn thương hoặc bị vũ khí hóa kinh tế bởi các siêu cường. Phiên thảo luận cuối cùng về lựa chọn chiến lược cho Việt Nam đã thu hút sự quan tâm đặc biệt của toàn thể đại biểu. Việt Nam được đánh giá là một "quốc gia tầm trung mới nổi" với vị thế địa chính trị ngày càng tăng và đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa vững chắc. Các chuyên gia chỉ ra rằng, trong "kỷ nguyên vươn mình của dân tộc", Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để tối ưu hóa cục diện đối ngoại. Các đại biểu đã đề xuất nhiều khuyến nghị chính sách giá trị, bao gồm: Tiếp tục kiên định chính sách ngoại giao cân bằng, khôn khéo, không chọn bên mà chọn chính nghĩa và luật pháp quốc tế. Chủ động tham gia sâu hơn vào việc kiến tạo các quy tắc ứng xử trong các định chế đa phương mà Việt Nam là thành viên (đặc biệt là ASEAN, UN, APEC). Thúc đẩy các liên kết kinh tế chất lượng cao, tận dụng mạng lưới FTA đã ký kết để đưa Việt Nam trở thành một mắt xích không thể thay thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu mới. Tích cực tham gia vào các hoạt động gìn giữ hòa bình, trung gian hòa giải và xử lý các thách thức an ninh phi truyền thống để khẳng định trách nhiệm quốc tế.

Hội thảo khép lại sau một ngày làm việc khẩn trương, nghiêm túc và hiệu quả. TS. Nguyễn Xuân Cường, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Châu Á - Thái Bình Dương, phát biểu bế mạc đã trân trọng cảm ơn sự đóng góp trí tuệ của các nhà khoa học, đồng thời đánh giá cao sự phối hợp chặt chẽ của Quỹ FES Đức trong việc tổ chức sự kiện này. Thành công của hội thảo không chỉ dừng lại ở những tranh luận học thuật tại khán phòng, mà quan trọng hơn, đã cung cấp những luận cứ khoa học, khách quan và kịp thời cho các cơ quan hoạch định chính sách của Đảng và Nhà nước Việt Nam trong giai đoạn chiến lược mới.