Đoàn công tác của Viện Địa lý nhân văn và Phát triển bền vững thúc đẩy hợp tác nghiên cứu quốc tế tại Cộng hòa Pháp

Trong khuôn khổ thực hiện đề tài khoa học và công nghệ cấp quốc gia “Nghiên cứu việc thực hiện các cam kết COP26 của một số nước trên thế giới và hàm ý chính sách cho Việt Nam”, từ cuối tháng 5 đến đầu tháng 6 năm 2026, Đoàn công tác của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, với sự tham gia của các nhà khoa học thuộc Viện Địa lý nhân văn và Phát triển bền vững, đã có chuyến làm việc tại Cộng hòa Pháp. Chuyến công tác là dịp quan trọng để tăng cường hợp tác quốc tế, cập nhật các xu hướng nghiên cứu mới trên thế giới về phát triển bền vững, chuyển đổi xanh và biến đổi khí hậu, đồng thời mở rộng mạng lưới đối tác học thuật của Viện.

Một trong những hoạt động nổi bật của Đoàn là làm việc với Trường Sciences Po – một trong những trường đại học danh tiếng hàng đầu của Pháp và thế giới trong lĩnh vực khoa học xã hội. Với lịch sử hơn 150 năm hình thành và phát triển, Sciences Po hiện có khoảng 15.000 sinh viên, hơn 3.000 giảng viên và nhà nghiên cứu cùng mạng lưới hơn 500 đối tác quốc tế. Trường nổi tiếng với các nghiên cứu về châu Âu, môi trường, an ninh và phát triển bền vững, đồng thời có nhiều chương trình hợp tác quốc tế về trao đổi học giả, nghiên cứu sinh và triển khai các dự án nghiên cứu chung.

Đoàn công tác làm việc với các chuyên gia của Trường Sciences Po

Tại buổi làm việc với PGS. Anisha Anantharaman, hai bên đã trao đổi về những vấn đề nổi bật trong quá trình thực hiện các chính sách hướng tới phát thải ròng bằng “0” tại Liên minh châu Âu, Pháp, Ấn Độ và Việt Nam. Các nội dung thảo luận tập trung vào những thách thức trong chuyển đổi mô hình phát triển công nghiệp, chuyển dịch năng lượng, thay đổi lối sống và bảo đảm công bằng xã hội trong quá trình thực hiện các mục tiêu khí hậu. Hai bên cũng chia sẻ những kinh nghiệm nghiên cứu và thống nhất sẽ tăng cường trao đổi học thuật, tìm kiếm cơ hội hợp tác nghiên cứu trong thời gian tới.

Đoàn công tác cũng tham dự Hội thảo liên ngành về nghiên cứu môi trường do Sciences Po tổ chức, quy tụ nhiều học giả đến từ các quốc gia trên thế giới. Hội thảo tập trung thảo luận những vấn đề mang tính thời sự trong bối cảnh chuẩn bị cho COP30, đặc biệt là chuyển dịch năng lượng toàn cầu, giảm dần sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và xây dựng các mô hình phát triển bền vững.

Đoàn công tác tham gia hội thảo tại Trường Sciences Po

Nhiều chủ đề nghiên cứu mới được giới thiệu tại hội thảo như quản trị xã hội – sinh thái, kinh tế hạnh phúc (Wellbeing Economy), chuyển dịch năng lượng công bằng và phát triển hạ tầng cho giảm phát thải carbon. Các nghiên cứu đều cho thấy quá trình chuyển đổi xanh không chỉ là vấn đề công nghệ hay môi trường mà còn gắn chặt với các yếu tố kinh tế, xã hội, văn hóa và quản trị. Những kinh nghiệm quốc tế này có ý nghĩa tham khảo quan trọng đối với quá trình thực hiện các cam kết về biến đổi khí hậu và phát triển bền vững của Việt Nam.

Đoàn công tác làm việc với Viện Viễn Đông Bác cổ (EFEO)

Trong thời gian công tác tại Pháp, Đoàn đã có buổi làm việc với Viện Viễn Đông Bác cổ (EFEO), một trong những cơ sở nghiên cứu hàng đầu về châu Á và có mối quan hệ hợp tác lâu dài với Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam. Tại đây, các nhà khoa học đã trao đổi về những nghiên cứu liên ngành liên quan đến mối quan hệ giữa môi trường sống, sự dịch chuyển của con người, giao thương và sự hình thành các hành lang kinh tế trong lịch sử cũng như hiện đại. Các kết quả nghiên cứu cho thấy những biến đổi về môi trường có ảnh hưởng sâu sắc đến tổ chức không gian kinh tế - xã hội và quá trình phát triển vùng, mở ra nhiều hướng nghiên cứu mới đối với lĩnh vực địa lý nhân văn và phát triển bền vững ở Việt Nam.

Đặc biệt, Đoàn công tác đã có buổi làm việc với bà Pauline Couteau, Giám đốc Quan hệ quốc tế phụ trách khu vực Đông Nam Á, Hàn Quốc, Nhật Bản và Thái Bình Dương của Trường Sciences Po. Hai bên đã giới thiệu về chức năng, nhiệm vụ và các định hướng phát triển của mỗi đơn vị, đồng thời nhìn lại quá trình hợp tác giữa Sciences Po và Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam trong những năm qua thông qua các chương trình nghiên cứu quốc tế.

Các bên thống nhất sẽ tăng cường hợp tác trong thời gian tới thông qua việc tổ chức các hội nghị, hội thảo khoa học, trao đổi nhà nghiên cứu, nghiên cứu sinh và sinh viên, đồng thời phối hợp xây dựng các đề xuất nghiên cứu và tìm kiếm các nguồn tài trợ quốc tế. Trong giai đoạn trước mắt, các hoạt động hợp tác sẽ ưu tiên tập trung vào lĩnh vực phát triển bền vững, thực hiện các cam kết COP26 và các sáng kiến nghiên cứu liên quan đến biến đổi khí hậu.

Đoàn công tác cũng đã làm việc với Viện Montaigne – một trong những tổ chức nghiên cứu chính sách độc lập có uy tín của Pháp. Tại đây, các nhà khoa học đã trao đổi về những thách thức kinh tế, xã hội và chính sách trong quá trình thực hiện chuyển đổi xanh và giảm phát thải ở Liên minh châu Âu, Pháp và Việt Nam. Các cuộc thảo luận cho thấy, bên cạnh vấn đề nguồn lực tài chính, việc thay đổi nhận thức xã hội, hành vi tiêu dùng và xây dựng sự đồng thuận của cộng đồng là những yếu tố có ý nghĩa quyết định đối với thành công của các chính sách phát triển bền vững. Hai bên cũng thống nhất sẽ sớm tổ chức một tọa đàm trực tuyến về chính sách phát triển năng lượng tái tạo ở Pháp và Việt Nam.

Đoàn công tác  trao đổi, thăm mô hình thư viện của Viện Viễn Đông Bác cổ (EFEO)

Bên cạnh các hoạt động trao đổi học thuật, chuyến công tác còn tạo điều kiện để Đoàn tiếp cận nhiều nguồn tài liệu nghiên cứu có giá trị phục vụ công tác khoa học của Viện. Các đối tác đã tạo điều kiện cho Đoàn nghiên cứu tại hệ thống thư viện và cơ sở dữ liệu học thuật, đồng thời chia sẻ nhiều công trình nghiên cứu mới về kinh tế tuần hoàn, lối sống bền vững, phát triển công nghiệp xanh và quản trị chuyển đổi.

Có thể khẳng định, chuyến công tác tại Cộng hòa Pháp đã đạt được những kết quả thiết thực cả về chuyên môn và hợp tác quốc tế. Chuyến đi không chỉ góp phần củng cố và mở rộng quan hệ hợp tác giữa Viện Địa lý nhân văn và Phát triển bền vững, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam với các cơ sở nghiên cứu và đào tạo uy tín của Pháp mà còn giúp cập nhật các xu hướng nghiên cứu mới, tiếp thu kinh nghiệm quốc tế phục vụ hoạt động nghiên cứu và tư vấn chính sách của Viện.

Trong bối cảnh Việt Nam đang triển khai mạnh mẽ các cam kết về phát triển bền vững và phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, những kết quả thu được từ chuyến công tác sẽ góp phần nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học, thúc đẩy hợp tác quốc tế và mở ra nhiều cơ hội phát triển các chương trình nghiên cứu chung trong tương lai, qua đó tiếp tục khẳng định vị thế và vai trò của Viện Địa lý nhân văn và Phát triển bền vững trong mạng lưới nghiên cứu khoa học xã hội trong nước và quốc tế.