Có thể điểm qua một số bài viết tiêu biểu như:

Bài viết “Báo chí cách mạng với nhiệm vụ xây dựng đồng thuận xã hội thông qua tuyên truyền Văn kiện Đại hội XIV của Đảng: Lý luận và yêu cầu mới” của GS.TS. Lê Văn Lợi - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đã làm rõ tầm nhìn chiến lược và những yêu cầu đổi mới đối với báo chí, truyền thông nước nhà. Tác giả khẳng định báo chí không chỉ là “vũ khí tư tưởng sắc bén” định hướng nhận thức chính trị, mà còn là cầu nối tương tác hai chiều, kiến tạo không gian đối thoại dân chủ giữa Đảng, Nhà nước và Nhân dân. Báo chí phải là hạt nhân củng cố niềm tin xã hội nhờ gắn kết chặt chẽ nhiệm vụ “xây” (lan tỏa tích cực) và “chống” (đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch). Thực tiễn cho thấy, dù đã ứng dụng infographic và megastory, công tác tuyên truyền đôi lúc vẫn còn tồn tại hạn chế về cách thể hiện khô cứng, nặng tính kinh viện, chưa phù hợp với thế hệ công dân số (Gen Z, Gen Alpha). Để hóa giải, bài viết đề xuất định hướng đổi mới căn bản: dịch chuyển từ tư duy “thông báo” áp đặt một chiều sang mô hình “kiến tạo hiểu biết” thông qua dữ liệu trực quan sinh động. Một điểm đáng chú ý của nghiên cứu là việc đề xuất ứng dụng Big Data, trí tuệ nhân tạo (AI) và hệ thống Social listening để thu thập, phân tích và đánh giá kịp thời diễn biến dư luận. Đồng thời, bài viết nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện cơ chế kinh tế báo chí, phối hợp đa phương và đào tạo đội ngũ có bản lĩnh chính trị vững vàng và kỹ năng công nghệ phù hợp. Qua đó, tác giả khẳng định rằng báo chí cách mạng chỉ hoàn thành sứ mệnh khơi dậy khát vọng phát triển Việt Nam hùng cường khi tự đổi mới và lấy công chúng làm trung tâm.

Bài viết “Phát huy vai trò của nguồn nhân lực khoa học xã hội và nhân văn để bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên mới” của TS. Lý Hoàng Mai làm nổi bật tầm quan trọng chiến lược của nguồn nhân lực khoa học xã hội và nhân văn (KHXH&NV) đối với nhiệm vụ đặc biệt quan trọng là bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Về mặt nội dung, nghiên cứu chỉ rõ lực lượng trí thức này không chỉ trực tiếp tham gia nghiên cứu, bổ sung và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin cùng tư tưởng Hồ Chí Minh, mà còn giữ vai trò nòng cốt trong việc nhận diện, đấu tranh, phản bác các âm mưu, hoạt động chống phá của các thế lực thù địch. Thông qua các hoạt động truyền bá tri thức, giáo dục lý tưởng và tư vấn, phản biện chính sách, họ góp phần định hướng dư luận, củng cố niềm tin vững chắc của Nhân dân vào sự nghiệp cách mạng. Dưới góc độ phân tích, bài viết thể hiện tính thời sự sâu sắc khi đặt vấn đề vào bối cảnh Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, khi không gian mạng trở thành mặt trận tư tưởng trực tiếp, phức tạp và khốc liệt. Tác giả đã đưa ra những giải pháp đột phá, sát thực tế, nổi bật là yêu cầu mỗi nhà khoa học phải chủ động trau dồi tư duy phản biện sắc bén, nâng cao bản lĩnh chính trị để chuyển từ thế bị động sang chủ động tham gia đấu tranh trên không gian mạng. Đặc biệt, việc kiến nghị ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ số vào công tác nhận diện, đấu tranh với thông tin xấu, độc là một hướng đi phù hợp với yêu cầu thực tiễn. Đồng thời, nghiên cứu cũng nhấn mạnh Nhà nước cần thiết lập các chính sách đãi ngộ đặc thù, trọng dụng nhân tài nhằm tạo môi trường học thuật sáng tạo và động lực cống hiến mạnh mẽ. Bằng lập luận khoa học chặt chẽ, bài viết khẳng định việc phát huy sức mạnh của tri thức KHXH&NV chính là xây dựng nền tảng tri thức và luận cứ khoa học vững chắc để bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, kiến tạo sự đồng thuận xã hội để đưa đất nước hiện thực hóa khát vọng phồn vinh.

Bài viết “Xây dựng văn hóa Đảng Cộng sản Việt Nam hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh” của tác giả TS. Đinh Ngọc Quý làm nổi bật vai trò cốt lõi của văn hóa Đảng trong việc củng cố năng lực cầm quyền và niềm tin của Nhân dân. Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, Đảng không chỉ là lực lượng lãnh đạo chính trị mà còn phải là hiện thân của “đạo đức, văn minh” được thể hiện qua lý tưởng cao đẹp, nhân cách cán bộ và phương thức cầm quyền gắn bó máu thịt với Nhân dân. Tác giả đánh giá cao những chuyển biến tích cực trong thực tiễn, như nhận thức sâu sắc hơn về văn hóa Đảng, phong cách lãnh đạo chuyển từ “mệnh lệnh” sang “phục vụ”, và đặc biệt là những thành tựu nổi bật trong cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực với tinh thần “không có vùng cấm”. Bài viết cũng thẳng thắn chỉ ra những tồn tại đáng lo ngại như: Sự suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống ở một bộ phận cán bộ; Tình trạng tự phê bình và phê bình còn mang tính hình thức, né tránh hoặc bị lợi dụng; Dân chủ có nơi chưa thực chất và tình trạng quan liêu, xa dân vẫn tiếp diễn. Để khắc phục những hạn chế này, tác giả đề xuất bốn giải pháp mang tính chiến lược. Thứ nhất, tăng cường xây dựng đạo đức cách mạng và văn hóa chính trị, gắn liền với năng lực chuyên môn và tư duy đổi mới. Thứ hai, phát huy dân chủ thực chất đi đôi với giữ vững kỷ luật, kỷ cương nghiêm minh. Thứ ba, đổi mới phong cách lãnh đạo theo hướng dân chủ, khoa học, gần dân, chống bệnh chủ quan, hình thức. Cuối cùng, việc xây dựng văn hóa Đảng phải được đặt trong mối quan hệ hữu cơ với hệ giá trị quốc gia và văn hóa Việt Nam, nhằm tạo động lực tinh thần to lớn cho sự phát triển bền vững của đất nước.

Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, quá trình xã hội hóa giáo dục đại học tư thục trở thành “chìa khóa” chiến lược nhằm phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao tại Việt Nam. Bài viết “Vai trò của Đảng, Nhà nước và các cơ quan quản lý trong xã hội hóa giáo dục đại học tư thục ở Việt Nam hiện nay” của Ths. Lê Thị Ngọc Mai đã phân tích bức tranh toàn cảnh này thông qua lăng kính về vai trò kiến tạo, điều phối của Đảng, Nhà nước và các cơ quan quản lý. Ở vị trí trung tâm, Đảng Cộng sản Việt Nam giữ vai trò nền tảng trong việc định hướng chiến lược, bảo đảm hệ thống giáo dục tư thục phát triển theo đúng định hướng xã hội chủ nghĩa, phục vụ lợi ích công và ngăn chặn nguy cơ thương mại hóa cực đoan. Điểm nhấn mang tính đột phá là Nghị quyết số 71-NQ/TW (năm 2025) của Bộ Chính trị, được xem là một định hướng quan trọng trong đổi mới giáo dục đại học, nhấn mạnh mở rộng tự chủ gắn với trách nhiệm giải trình và đổi mới sáng tạo. Song hành cùng Đảng, Nhà nước đóng vai trò then chốt trong việc thể chế hóa các chủ trương thành hành lang pháp lý minh bạch thông qua việc tiếp tục hoàn thiện các quy định pháp luật về giáo dục và giáo dục đại học, đồng thời sử dụng “đòn bẩy kinh tế” từ chính sách thuế, tín dụng và đất đai để thu hút nguồn vốn tư nhân. Ở khâu thực thi, các cơ quan quản lý như Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Tài chính cùng chính quyền địa phương đóng vai trò trực tiếp tổ chức, điều phối và giám sát chặt chẽ. Thực tiễn đòi hỏi các cơ quan này phải chuyển đổi mạnh mẽ từ tư duy quản lý hành chính mệnh lệnh sang quản trị theo chất lượng. Nhìn tổng thể, nghiên cứu đã khắc họa rõ nét cơ chế phối hợp đồng bộ, chặt chẽ theo nguyên tắc: “Đảng định hướng - Nhà nước thể chế hóa - Cơ quan quản lý tổ chức thực thi”. Sự tương tác nhịp nhàng, không chồng chéo này chính là bệ đỡ vững chắc giúp khơi thông mọi nguồn lực, tạo điều kiện cho giáo dục đại học tư thục phát triển và đóng góp thiết thực vào khát vọng phát triển đất nước bền vững.

Bài viết “Khung phân tích nghiên cứu, phát huy giá trị pháp quyền phục vụ phát triển đất nước trong giai đoạn mới” của PGS.TS. Nguyễn Đức Minh cung cấp góc nhìn khoa học, hệ thống nhằm giải quyết vấn đề này. Mặc dù các thành tố của pháp quyền đã hiện diện khá rõ nét trong Hiến pháp và định hướng xây dựng Nhà nước, nhưng thuật ngữ “giá trị pháp quyền” cùng phương thức chuyển hóa chúng thành nguồn lực thực tiễn vẫn còn là một khoảng trống lớn trong nghiên cứu tại nước ta. Để khỏa lấp khoảng trống đó, tác giả đề xuất một khung phân tích toàn diện, được xây dựng vững chắc trên các nền tảng như lý thuyết giá trị, triết học pháp luật, lý thuyết phát triển và lý thuyết thể chế. Điểm sáng cốt lõi của bài viết là việc phác thảo 10 nội dung nghiên cứu trọng tâm. Các nội dung này trải dài từ việc làm rõ nền tảng lý luận, đánh giá thực trạng thể chế hóa, phân tích vai trò của các thiết chế, cho đến đúc kết kinh nghiệm quốc tế và đề xuất giải pháp. Đặc biệt, nghiên cứu đã mô hình hóa quá trình này thành một chu trình logic khép kín: Bắt đầu từ nhận thức, lựa chọn giá trị cốt lõi, tiến tới thể chế hóa, hiện thực hóa, bảo vệ, lan tỏa và cuối cùng là đánh giá, phản hồi để điều chỉnh. Dưới lăng kính phân tích, công trình này không chỉ dừng lại ở giá trị hàn lâm mà còn mang tính ứng dụng cao. Sơ đồ khung phân tích mà tác giả thiết kế thực chất là một “bản đồ chỉ đường” linh hoạt và mở. Đây sẽ là công cụ tham chiếu đắc lực giúp các nhà nghiên cứu và hoạch định chính sách biến các giá trị pháp quyền từ những quy phạm trên giấy thành niềm tin, thói quen ứng xử và nguồn lực mạnh mẽ phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước.

Trong nỗ lực minh bạch hóa và tăng cường hiệu quả tài chính, chính sách định giá đất tiệm cận thị trường theo Luật Đất đai 2024 đang được kỳ vọng tạo ra bước đột phá lớn. Bài viết “Chính sách giá đất tiệm cận giá thị trường và tác động đến khả năng tiếp cận đất ở của người dân” của nhóm tác giả Ths. Phan Tiên Phát và Lê Thanh Cẩm Tú đã chỉ ra những hệ quả xã hội cần được quan tâm của chủ trương này, trong đó có nguy cơ thu hẹp cơ hội an cư của nhóm người yếu thế. Phân tích thực tiễn tại thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội và Nghệ An cho thấy, khi tiền sử dụng đất tăng thì giấc mơ chuyển đổi đất nông nghiệp sang đất ở của người dân ngày càng xa vời. Điển hình tại thành phố Hồ Chí Minh, nghĩa vụ tài chính để chuyển đổi đất có thể vượt xa khả năng chi trả của người thu nhập thấp, buộc nhiều gia đình phải rút hồ sơ hoặc đối mặt với rủi ro vay nợ. Dưới lăng kính đa chiều, bài viết thẳng thắn chỉ ra mâu thuẫn cốt lõi: Việc áp dụng cơ chế “đồng giá, đồng nghĩa vụ” nhằm tối ưu hóa nguồn thu đang vô tình xung đột với quyền có chỗ ở hợp pháp đã được Hiến pháp bảo vệ. Tham chiếu kinh nghiệm quốc tế, các quốc gia như Singapore, Đức hay Hàn Quốc dù áp dụng giá thị trường nhưng luôn giăng sẵn “lưới an sinh” thông qua các quỹ hỗ trợ, chính sách “tách đất, tách nhà” hay kiểm soát giá thuê nghiêm ngặt. Nhằm tháo gỡ điểm nghẽn này, nghiên cứu đề xuất các giải pháp căn cơ: Cần phân loại đối tượng nộp tiền sử dụng đất, thành lập Quỹ hỗ trợ tiếp cận đất ở, cho phép người thu nhập thấp trả góp và minh bạch hóa hệ số định giá. Rõ ràng, để chính sách thực sự kiến tạo sự phát triển bao trùm, định giá thị trường không thể tách rời mà cần được thực hiện đồng bộ cùng các công cụ điều tiết đậm tính nhân văn và công bằng xã hội.

Với phương pháp tiếp cận đa chiều và tinh thần nghiên cứu khách quan, Tạp chí Khoa học xã hội Việt Nam số 6/2026 tiếp tục khẳng định vai trò cầu nối giữa lý luận và thực tiễn. Ấn phẩm không chỉ lan tỏa tri thức mà còn là nguồn tài liệu tham khảo có giá trị, đóng góp thiết thực vào công tác giảng dạy, nghiên cứu, nâng cao năng lực quản lý, đồng thời phục vụ công tác tham mưu và hoạch định chính sách trong giai đoạn mới.