Tại Hội thảo, TS. Trương Thị Hạnh - Phó Giám đốc Chi nhánh Viện Khoa học xã hội vùng Trung Bộ và Tây Nguyên tại tỉnh Đắk Lắk (thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) đã trình bày tham luận với chủ đề "Một số giải pháp góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế số tỉnh Đắk Lắk giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045". Xuất phát từ quá trình nghiên cứu dự thảo Đề án và bám sát thực tiễn phát triển của tỉnh trong bối cảnh không gian phát triển được mở rộng, tham luận đã đưa ra nhiều luận cứ khoa học cùng những kiến nghị có tính chiến lược, góp phần hoàn thiện Đề án theo hướng khả thi và phù hợp với điều kiện của địa phương.

Với cách tiếp cận lấy lợi thế đặc thù của Đắk Lắk làm nền tảng, tham luận nhấn mạnh một số định hướng và giải pháp trọng tâm nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế số theo hướng thực chất, hiệu quả và bền vững. Trong đó, TS. Trương Thị Hạnh nhấn mạnh các nội dung sau:

(1) Cần định vị rõ hơn mô hình kinh tế số dựa trên lợi thế đặc thù của địa phương

Theo TS. Trương Thị Hạnh, để đạt mục tiêu đưa kinh tế số trở thành động lực tăng trưởng mới, Đắk Lắk cần lựa chọn mô hình phát triển phù hợp với điều kiện và lợi thế riêng của tỉnh. Thay vì cạnh tranh theo hướng phát triển công nghiệp công nghệ thông tin như các trung tâm lớn, thành phố lớn, tỉnh nên tập trung xây dựng mô hình kinh tế số dựa trên các tài sản dữ liệu đặc thù như: dữ liệu nông nghiệp, dữ liệu rừng, logistics, du lịch, đất đai, quy hoạch và thị trường nông sản. Đây chính là nền tảng để hình thành các sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh mới, tạo lợi thế cạnh tranh bền vững cho địa phương.

(2) Lấy "Dòng chảy nông sản số" làm chương trình trọng điểm

Một trong những nội dung nổi bật của tham luận là đề xuất xây dựng chương trình "Dòng chảy nông sản số" như một chương trình trọng điểm có tính dẫn dắt trong phát triển kinh tế số của tỉnh. Theo đó, chuyển đổi số trong nông nghiệp không chỉ dừng lại ở thương mại điện tử mà cần bao phủ toàn bộ chuỗi giá trị, từ số hóa vùng trồng, truy xuất nguồn gốc, kết nối dữ liệu giữa các chủ thể trong chuỗi cung ứng đến ứng dụng dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo trong dự báo thị trường, đồng thời gắn dữ liệu sản xuất với tín dụng, bảo hiểm và logistics. Cách tiếp cận này hướng tới nâng cao giá trị gia tăng, năng lực cạnh tranh của nông sản và tạo sinh kế bền vững cho người dân.

(3) Dữ liệu - tài sản chiến lược của nền kinh tế số

Từ góc nhìn nghiên cứu chính sách, TS. Trương Thị Hạnh cho rằng dữ liệu cần được nhìn nhận như một loại tài sản chiến lược của địa phương. Muốn kinh tế số phát triển thực chất, tỉnh cần ưu tiên xây dựng kiến trúc dữ liệu thống nhất, chuẩn hóa và liên thông dữ liệu giữa các ngành, các cấp; đồng thời hình thành kho dữ liệu dùng chung, cơ chế chia sẻ dữ liệu và danh mục dữ liệu mở. Quan trọng hơn, cần chuyển từ tư duy "dữ liệu để quản lý" sang "dữ liệu để tạo giá trị", qua đó tạo điều kiện để doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân khai thác dữ liệu phát triển các sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh mới.

(4) Phát triển kỹ năng số và bảo đảm tính bao trùm của chuyển đổi số

Bên cạnh hạ tầng và công nghệ, tham luận nhấn mạnh yếu tố con người là điều kiện quyết định thành công của kinh tế số. Theo đó, tỉnh cần xây dựng các chương trình phát triển kỹ năng số phù hợp với từng nhóm đối tượng như cán bộ, doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, nông dân, thanh niên và đồng bào dân tộc thiểu số. Mục tiêu là bảo đảm mọi người dân đều có cơ hội tham gia và hưởng lợi từ quá trình chuyển đổi số, góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các khu vực trong tỉnh.

(5) Hoàn thiện cơ chế điều phối và đánh giá hiệu quả theo hướng thực chất

Tham luận cũng đề xuất hoàn thiện cơ chế điều phối liên ngành trong triển khai Đề án; đồng thời kiến nghị xây dựng hệ thống chỉ tiêu đánh giá dựa trên hiệu quả kinh tế - xã hội thay vì chỉ đo lường số lượng nền tảng hay tỷ lệ số hóa hồ sơ. Các chỉ tiêu như năng suất lao động, giá trị gia tăng sau số hóa, mức độ ứng dụng công nghệ số của doanh nghiệp và hợp tác xã, mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp... được xem là cơ sở phản ánh đúng chất lượng phát triển kinh tế số của địa phương.

Sự tham gia của Chi nhánh Viện Khoa học xã hội vùng Trung Bộ và Tây Nguyên tại Hội thảo tiếp tục khẳng định vai trò của đơn vị trong nghiên cứu khoa học xã hội, tư vấn và phản biện chính sách phục vụ phát triển địa phương. Những đề xuất tại Hội thảo không chỉ góp phần hoàn thiện Đề án phát triển kinh tế số tỉnh Đắk Lắk mà còn thể hiện cách tiếp cận liên ngành, gắn kết giữa khoa học xã hội với khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong giải quyết các vấn đề phát triển.

Trong thời gian qua, Chi nhánh Viện Khoa học xã hội vùng Trung Bộ và Tây Nguyên tại tỉnh Đắk Lắk luôn chủ động đồng hành cùng các sở, ngành và địa phương thông qua các hoạt động nghiên cứu, tham mưu, phản biện và tư vấn chính sách đối với nhiều chương trình, đề án quan trọng. Đây cũng là minh chứng cho việc phát huy hiệu quả vai trò của đội ngũ trí thức khoa học xã hội trong việc cung cấp luận cứ khoa học, góp phần nâng cao chất lượng hoạch định chính sách và thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững của tỉnh Đắk Lắk trong giai đoạn mới.