Không gian mạng - mặt trận mới trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng
Cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và sự phát triển mạnh mẽ của internet, mạng xã hội đã tạo ra kỷ nguyên số, nơi không gian mạng trở thành môi trường quan trọng của đời sống hiện đại. Con người có thể kết nối toàn cầu, tiếp cận tri thức và lan truyền thông tin nhanh chóng. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, không gian mạng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với an ninh tư tưởng và ổn định chính trị. Các thế lực thù địch lợi dụng mạng xã hội để xuyên tạc chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng, phát tán tin giả và kích động chia rẽ xã hội. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến nhận thức của cán bộ, đảng viên và nhân dân, đặc biệt là giới trẻ. Vì vậy, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng là nhiệm vụ cấp thiết và lâu dài nhằm giữ vững niềm tin của nhân dân và bảo vệ sự phát triển của đất nước.
Từ khóa: Không gian mạng, an ninh, tư tưởng của Đảng
Sự bùng nổ của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đã mở ra một kỷ nguyên phát triển mới - kỷ nguyên số, nơi internet và mạng xã hội len sâu vào mọi mặt của đời sống xã hội. Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, con người có thể kết nối toàn cầu, tiếp cận kho tri thức khổng lồ và truyền tải thông tin với tốc độ gần như tức thời. Không gian mạng vì thế không còn đơn thuần là môi trường giao tiếp hay giải trí, mà đã trở thành “không gian sinh tồn” mới của xã hội hiện đại - nơi hình thành dư luận, lan tỏa tư tưởng, định hướng nhận thức và tác động trực tiếp đến niềm tin chính trị của nhân dân.
Tuy nhiên, song hành với những giá trị tích cực mà công nghệ số mang lại là những nguy cơ, thách thức chưa từng có đối với an ninh tư tưởng và sự ổn định chính trị của đất nước. Các thế lực thù địch, phản động và phần tử cơ hội chính trị đang triệt để lợi dụng không gian mạng như một “mặt trận không khói súng” để chống phá Đảng và Nhà nước ta. Với thủ đoạn ngày càng tinh vi, chúng núp bóng dưới danh nghĩa “dân chủ”, “nhân quyền”, “tự do ngôn luận” nhằm xuyên tạc chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng; gieo rắc hoài nghi, kích động tâm lý bất mãn, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Đặc biệt, bằng tốc độ lan truyền chóng mặt của mạng xã hội, nhiều thông tin sai sự thật, tin giả, luận điệu độc hại được phát tán rộng rãi, tác động trực tiếp đến nhận thức của một bộ phận cán bộ, đảng viên và nhân dân, nhất là thế hệ trẻ.
Trong bối cảnh đó, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng không chỉ là yêu cầu cấp thiết mà còn là nhiệm vụ chiến lược lâu dài, gắn liền với sự tồn vong của Đảng, của chế độ và tương lai phát triển của đất nước. Đây là cuộc đấu tranh đặc biệt cam go, quyết liệt - nơi “mỗi dòng trạng thái, mỗi lượt chia sẻ, mỗi tiếng nói trên mạng xã hội” đều có thể trở thành công cụ lan tỏa điều tích cực hoặc tiếp tay cho những luận điệu sai trái. Vì vậy, giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng trên không gian mạng hôm nay chính là bảo vệ niềm tin của nhân dân, bảo vệ thành quả cách mạng và bảo vệ con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của dân tộc Việt Nam.
1. Không gian mạng - mặt trận mới của cuộc đấu tranh tư tưởng
Sự phát triển mạnh mẽ của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đã đưa nhân loại bước vào kỷ nguyên số với những biến đổi sâu sắc trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Trong bối cảnh đó, không gian mạng đã trở thành môi trường thông tin toàn cầu, nơi diễn ra các hoạt động giao tiếp, học tập, lao động, kinh doanh, văn hóa và cả các hoạt động chính trị - tư tưởng. Với sự phổ biến của internet và các nền tảng số như Facebook, YouTube, TikTok, Zalo, X (Twitter), Instagram…, việc tiếp cận và lan truyền thông tin trở nên nhanh chóng hơn bao giờ hết, vượt qua mọi ranh giới về không gian và thời gian. Theo Đảng Cộng sản Việt Nam (2021), chuyển đổi số và phát triển xã hội số là xu hướng tất yếu, đồng thời đặt ra yêu cầu phải chủ động bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian mạng và giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng trong tình hình mới.
Theo báo cáo Digital Vietnam 2025 của DataReportal (2025), Việt Nam hiện có hơn 78 triệu người sử dụng internet, chiếm trên 79% dân số; trong đó khoảng 72 triệu người sử dụng mạng xã hội thường xuyên. Trung bình mỗi người Việt Nam dành từ 6 đến 7 giờ mỗi ngày để truy cập internet và các nền tảng số. Những con số này cho thấy không gian mạng đang trở thành một phần không thể tách rời trong đời sống hiện đại, tác động trực tiếp đến nhận thức, tư tưởng, hành vi và lối sống của người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Không thể phủ nhận rằng, không gian mạng đã tạo ra những điều kiện thuận lợi để Đảng và Nhà nước đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến chủ trương, đường lối, chính sách pháp luật đến với nhân dân một cách nhanh chóng và hiệu quả. Trong giai đoạn phòng, chống đại dịch COVID-19, các nền tảng số được sử dụng hiệu quả để tuyên truyền thông điệp “5K”, cập nhật thông tin dịch bệnh, triển khai ứng dụng PC-COVID và định hướng dư luận xã hội. Nhiều cơ quan báo chí, tổ chức chính trị - xã hội, lực lượng vũ trang đã chủ động sử dụng mạng xã hội để lan tỏa thông tin tích cực, củng cố niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước.
Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực, không gian mạng cũng đang trở thành “mặt trận nóng bỏng” trong cuộc đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Bộ Chính trị (2018) khẳng định rằng các thế lực thù địch đang gia tăng chống phá Đảng và Nhà nước bằng nhiều âm mưu, thủ đoạn tinh vi, nguy hiểm hơn, đặc biệt trên internet và mạng xã hội. Lợi dụng tính mở, tính tương tác cao và tốc độ lan truyền nhanh của không gian mạng, các thế lực thù địch, phản động và phần tử cơ hội chính trị đã triệt để sử dụng mạng xã hội như một công cụ để chống phá Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam.
Trước hết, các đối tượng chống phá tập trung xuyên tạc chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; phủ nhận nền tảng tư tưởng của Đảng và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Chúng cố tình bóp méo lịch sử dân tộc, phủ nhận những thành tựu to lớn mà đất nước đạt được dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Một số đối tượng còn sử dụng chiêu bài “phản biện xã hội”, “góp ý xây dựng” để lồng ghép những quan điểm sai trái, kích động tư tưởng chống đối.
Bên cạnh đó, các thế lực thù địch liên tục tung ra các luận điệu đòi “đa nguyên chính trị”, “đa đảng đối lập”, xuyên tạc công tác phòng chống tham nhũng, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước và xã hội. Chúng thường lợi dụng các vụ việc phức tạp, nhạy cảm liên quan đến đất đai, môi trường, dân sinh hoặc các vụ án lớn để cắt ghép thông tin, tạo tin giả rồi phát tán trên mạng xã hội nhằm gây hoang mang dư luận.
Theo Bộ Thông tin và Truyền thông (2025), mỗi năm cơ quan chức năng phát hiện và xử lý hàng nghìn trường hợp đăng tải thông tin sai sự thật, chống phá Đảng và Nhà nước trên không gian mạng. Đặc biệt, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ deepfake và các nền tảng truyền thông số đã khiến việc tạo ra video, hình ảnh, âm thanh giả mạo trở nên dễ dàng hơn. Nhiều đối tượng đã giả danh cơ quan chức năng, lãnh đạo Đảng và Nhà nước để phát tán thông tin sai lệch, gây ảnh hưởng tiêu cực đến an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội.
Một trong những thủ đoạn nguy hiểm hiện nay là lợi dụng các vấn đề “dân chủ”, “nhân quyền”, “tôn giáo”, “dân tộc” để kích động chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Các tổ chức phản động lưu vong thường xuyên phối hợp với các đối tượng chống đối trong nước để đăng tải các bài viết, video, livestream xuyên tạc tình hình nhân quyền ở Việt Nam, vu cáo Nhà nước “vi phạm tự do ngôn luận”, từ đó kích động chống đối và kêu gọi sự can thiệp từ bên ngoài.
Đáng chú ý, đối tượng mà các thế lực thù địch hướng tới nhiều nhất hiện nay là thanh niên và học sinh, sinh viên - lực lượng sử dụng internet và mạng xã hội đông đảo nhưng còn hạn chế về kinh nghiệm và kỹ năng kiểm chứng thông tin. Với tâm lý thích khám phá, dễ tiếp cận xu hướng mới, một bộ phận giới trẻ có nguy cơ bị tác động bởi các nội dung xấu độc nếu không được trang bị đầy đủ bản lĩnh chính trị và “sức đề kháng” trên không gian mạng.
Thực tiễn cho thấy, không gian mạng không còn đơn thuần là môi trường công nghệ mà đã trở thành mặt trận mới trong cuộc đấu tranh tư tưởng, lý luận của Đảng. Đây là cuộc đấu tranh không tiếng súng nhưng vô cùng cam go, quyết liệt; nơi mỗi thông tin, mỗi bài viết, mỗi lượt chia sẻ đều có thể tác động trực tiếp đến nhận thức xã hội, niềm tin của nhân dân và sự ổn định chính trị của đất nước. Vì vậy, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng hiện nay không chỉ là nhiệm vụ của các cơ quan chức năng hay lực lượng chuyên trách mà còn là trách nhiệm của mỗi cán bộ, đảng viên và mọi người dân yêu nước.
2. Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng là nhiệm vụ cấp thiết
Nền tảng tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam là chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh. Đây là nền tảng lý luận vững chắc, kim chỉ nam cho mọi hành động của Đảng, là cơ sở tư tưởng, lý luận bảo đảm cho sự nghiệp cách mạng Việt Nam đi đúng hướng và giành được những thắng lợi to lớn trong suốt quá trình đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đảng Cộng sản Việt Nam khẳng định: “Kiên định và vận dụng, phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là nguyên tắc sống còn của Đảng” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2021).
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ hiện nay, không gian mạng đang trở thành môi trường tác động trực tiếp đến tư tưởng, nhận thức và niềm tin chính trị của nhân dân. Vì vậy, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng không chỉ là yêu cầu cấp bách mà còn là nhiệm vụ chiến lược lâu dài, có ý nghĩa sống còn đối với sự ổn định chính trị và sự phát triển bền vững của đất nước.
Thứ nhất, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng chính là bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ sự ổn định và phát triển của đất nước
Trong mọi giai đoạn cách mạng, các thế lực thù địch luôn coi việc tấn công vào nền tảng tư tưởng là bước mở đầu nhằm làm suy yếu vai trò lãnh đạo của Đảng, từ đó tiến tới chống phá chế độ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam. Nếu như trước đây các hoạt động chống phá chủ yếu diễn ra thông qua truyền đơn, phát thanh hoặc các tổ chức phản động lưu vong thì ngày nay internet và mạng xã hội đã trở thành công cụ nguy hiểm, có sức lan truyền mạnh và mức độ tác động sâu rộng hơn nhiều.
Thông qua các nền tảng số, các đối tượng chống phá liên tục đăng tải thông tin xuyên tạc, bóp méo lịch sử, phủ nhận thành tựu cách mạng, bôi nhọ lãnh tụ, kích động tâm lý bất mãn và gây mất niềm tin trong nhân dân. Chúng tập trung khai thác các vấn đề nhạy cảm như phòng chống tham nhũng, cải cách hành chính, tranh chấp đất đai, ô nhiễm môi trường hoặc các vụ việc xã hội phức tạp để dẫn dắt dư luận theo hướng tiêu cực.
Thực tế cho thấy, nhiều vụ việc trên không gian mạng thời gian qua đã gây ra những ảnh hưởng không nhỏ đến an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội. Trong thời điểm dịch COVID-19 bùng phát, hàng loạt thông tin giả về tình hình dịch bệnh, vaccine, phong tỏa xã hội… đã bị phát tán trên mạng xã hội, gây tâm lý hoang mang trong dư luận. Theo Bộ Thông tin và Truyền thông (2025), hàng nghìn trường hợp đăng tải thông tin sai sự thật, xuyên tạc chống phá Đảng và Nhà nước đã bị phát hiện và xử lý mỗi năm.
Điều đó cho thấy, nếu không kịp thời đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch thì các thông tin xấu độc sẽ làm xói mòn niềm tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước, ảnh hưởng trực tiếp đến sự ổn định chính trị và sự phát triển của đất nước. Vì vậy, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng thực chất là bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc và bảo vệ thành quả cách mạng mà biết bao thế hệ cha anh đã hy sinh để giành được.
Thứ hai, không gian mạng đang tác động mạnh mẽ đến nhận thức xã hội, đặc biệt là thế hệ trẻ
Hiện nay, internet và mạng xã hội đã trở thành nguồn tiếp cận thông tin chủ yếu của người dân, nhất là thanh niên, học sinh, sinh viên. Theo báo cáo Digital Vietnam 2025 của DataReportal (2025), người Việt Nam sử dụng internet trung bình từ 6 đến 7 giờ mỗi ngày; trong đó phần lớn thời gian dành cho các nền tảng mạng xã hội. Điều này đồng nghĩa với việc không gian mạng đang tác động trực tiếp đến suy nghĩ, nhận thức, lối sống và quan điểm chính trị của xã hội. Bên cạnh những thông tin tích cực, trên internet hiện nay tồn tại rất nhiều thông tin sai lệch, tin giả, nội dung độc hại được ngụy trang dưới nhiều hình thức tinh vi như video ngắn, livestream, podcast, blog cá nhân hay các hội nhóm kín trên mạng xã hội. Các đối tượng chống phá thường đánh vào tâm lý tò mò, tâm lý “thích tin nhanh”, “thích giật gân” của người dùng để phát tán thông tin sai sự thật, kích động dư luận và dẫn dắt nhận thức theo hướng tiêu cực.
Nhiều thông tin giả do AI tạo ra xuất hiện trên mạng xã hội
Đáng lo ngại hơn, một bộ phận giới trẻ hiện nay có biểu hiện thờ ơ về chính trị, thiếu kỹ năng kiểm chứng thông tin và chưa được trang bị đầy đủ “sức đề kháng” trước các luận điệu sai trái trên không gian mạng. Chính vì vậy, các thế lực thù địch thường coi thanh niên là đối tượng trọng tâm để lôi kéo, tác động, từng bước làm phai nhạt lý tưởng cách mạng và niềm tin vào con đường xã hội chủ nghĩa.Nghị quyết số 35-NQ/TW của Bộ Chính trị nhấn mạnh rằng bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân; trong đó cần đặc biệt chú trọng đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên internet và mạng xã hội (Bộ Chính trị, 2018). Điều đó cho thấy, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng hiện nay không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan chức năng mà còn là trách nhiệm chung của toàn xã hội.
Thứ ba, đấu tranh trên không gian mạng là yêu cầu tất yếu trong thời đại chuyển đổi số và hội nhập quốc tế
Sự phát triển của công nghệ số đã làm thay đổi phương thức tiến hành chiến tranh và cạnh tranh chiến lược giữa các quốc gia. Nếu như trước đây chủ quyền quốc gia chủ yếu được bảo vệ trên đất liền, trên biển và trên không thì ngày nay không gian mạng đã trở thành “biên giới mềm” mới của quốc gia. Chiến tranh thông tin, chiến tranh mạng và chiến tranh tâm lý đang được các thế lực thù địch sử dụng như những công cụ chống phá nguy hiểm.
Thông qua internet, các thế lực phản động có thể tiến hành các hoạt động tuyên truyền chống phá với chi phí thấp nhưng hiệu quả lan truyền rất lớn. Chỉ trong vài phút, một video xuyên tạc hoặc một thông tin sai sự thật có thể tiếp cận hàng triệu người dùng mạng xã hội. Đặc biệt, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ deepfake và thuật toán truyền thông khiến việc tạo dựng và lan truyền thông tin giả trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Trong bối cảnh đó, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng chính là một bộ phận quan trọng của nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia và chủ quyền quốc gia trong thời đại số. Văn kiện Đại hội XIII của Đảng xác định rõ nhiệm vụ: “Chủ động đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch; xử lý nghiêm các đối tượng lợi dụng internet, mạng xã hội để chống phá Đảng, Nhà nước” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2021).
Có thể khẳng định rằng, đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng hiện nay là nhiệm vụ cấp thiết, thường xuyên và lâu dài. Đây không chỉ là yêu cầu khách quan của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc mà còn là điều kiện quan trọng để giữ vững niềm tin của nhân dân, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và bảo đảm cho đất nước phát triển ổn định, bền vững trong kỷ nguyên số.
3. Giải pháp nâng cao hiệu quả bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng
Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ và internet ngày càng tác động sâu rộng đến đời sống xã hội, việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng không thể chỉ dừng lại ở các biện pháp hành chính hay kỹ thuật đơn thuần, mà cần được triển khai bằng một hệ thống giải pháp đồng bộ, toàn diện, lâu dài và phù hợp với thực tiễn phát triển của thời đại số. Đây là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị, của mỗi cán bộ, đảng viên và toàn thể nhân dân nhằm xây dựng “lá chắn tư tưởng” vững chắc trên không gian mạng.
Một là, nâng cao nhận thức chính trị, trách nhiệm và “sức đề kháng” của mỗi người dân trên không gian mạng
Giải pháp quan trọng hàng đầu hiện nay là nâng cao nhận thức chính trị, bản lĩnh tư tưởng và trách nhiệm công dân của mỗi người dân khi tham gia không gian mạng. Trong thời đại số, mỗi cá nhân không chỉ là người tiếp nhận thông tin mà còn là người sản xuất, chia sẻ và lan truyền thông tin. Vì vậy, nếu thiếu tỉnh táo và kỹ năng nhận diện thông tin xấu độc, mỗi người có thể vô tình trở thành “mắt xích” tiếp tay cho các thế lực thù địch phát tán thông tin sai sự thật. Nghị quyết số 35-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định rõ: bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân (Bộ Chính trị, 2018). Do đó, mỗi cán bộ, đảng viên cần nhận thức đầy đủ vai trò tiên phong của mình trong đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch; chủ động bảo vệ đường lối, quan điểm của Đảng trên internet và mạng xã hội.
Đồng thời, cần tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức về an ninh mạng, kỹ năng nhận diện tin giả, kỹ năng kiểm chứng thông tin cho người dân. Người sử dụng mạng xã hội cần hình thành thói quen tiếp cận thông tin có chọn lọc, kiểm chứng nguồn tin trước khi chia sẻ; tuyệt đối không đăng tải, bình luận hoặc lan truyền các nội dung chưa được xác minh. Thực tế cho thấy, nhiều vụ việc “tin giả” lan truyền trên mạng xã hội thời gian qua đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống xã hội. Trong thời điểm dịch COVID-19 bùng phát, hàng loạt thông tin thất thiệt về phong tỏa, thiếu lương thực, vaccine giả… đã khiến người dân hoang mang, gây mất ổn định xã hội. Điều đó cho thấy, nâng cao nhận thức và trách nhiệm của mỗi công dân trên không gian mạng là “tuyến phòng thủ đầu tiên” trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
Hai là, tăng cường giáo dục lý tưởng cách mạng và xây dựng bản lĩnh chính trị cho thế hệ trẻ
Thanh niên hiện nay là lực lượng sử dụng internet và mạng xã hội đông đảo nhất. Theo DataReportal (2025), giới trẻ Việt Nam dành phần lớn thời gian trong ngày để sử dụng các nền tảng số như TikTok, Facebook, YouTube và Instagram. Đây vừa là cơ hội để tiếp cận tri thức mới, vừa tiềm ẩn nguy cơ bị tác động bởi các nội dung sai trái, độc hại nếu thiếu định hướng đúng đắn.
Các thế lực thù địch hiện nay đặc biệt tập trung vào giới trẻ với mục tiêu từng bước làm suy giảm niềm tin chính trị, phai nhạt lý tưởng cách mạng và thúc đẩy lối sống thực dụng, cực đoan. Chúng sử dụng nhiều hình thức tinh vi như video ngắn, livestream, podcast, meme, clip cắt ghép… để truyền bá tư tưởng sai lệch dưới vỏ bọc “giải trí”, “tự do ngôn luận” hoặc “phản biện xã hội”.
Trong bối cảnh đó, việc giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa và lòng yêu nước cho thanh niên càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Các cấp ủy Đảng, tổ chức Đoàn Thanh niên, Hội Sinh viên cần đổi mới mạnh mẽ nội dung và phương thức tuyên truyền theo hướng hiện đại, gần gũi và phù hợp với xu hướng tiếp cận thông tin của giới trẻ. Thay vì tuyên truyền khô cứng, một chiều, cần tăng cường các hình thức truyền thông sáng tạo như video ngắn, đồ họa số, podcast, talkshow trực tuyến, diễn đàn thanh niên trên mạng xã hội… nhằm lan tỏa giá trị tích cực, truyền cảm hứng yêu nước và khơi dậy trách nhiệm của tuổi trẻ đối với đất nước.
Đồng thời, cần chú trọng giáo dục kỹ năng số, kỹ năng phản biện và khả năng “miễn dịch thông tin” cho học sinh, sinh viên; giúp thế hệ trẻ đủ bản lĩnh để nhận diện và phản bác các luận điệu sai trái trên không gian mạng.
Ba là, đổi mới mạnh mẽ nội dung và phương thức tuyên truyền trên nền tảng số
Trong thời đại công nghệ số, nếu thông tin chính thống chậm hơn, khô cứng hơn và kém hấp dẫn hơn thông tin xấu độc thì rất khó thu hút người dùng mạng xã hội, đặc biệt là giới trẻ. Vì vậy, đổi mới nội dung và phương thức tuyên truyền trên nền tảng số là yêu cầu cấp thiết hiện nay.
Các cơ quan báo chí, truyền thông, tổ chức chính trị - xã hội cần đẩy mạnh chuyển đổi số, tận dụng hiệu quả internet và mạng xã hội để truyền tải chủ trương, đường lối của Đảng một cách gần gũi, dễ hiểu và dễ tiếp cận hơn.
Hình minh họa về chuyển đổi số trong lĩnh vực báo chí
Cần tập trung phát triển các sản phẩm truyền thông hiện đại, phù hợp với xu hướng tiếp cận thông tin của người dùng trên không gian mạng hiện nay như video ngắn trên TikTok, Facebook Reels, YouTube Shorts; podcast chính luận; infographic trực quan; livestream đối thoại; phim tài liệu ngắn; cùng các nội dung đa nền tảng tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu số. Đây là những hình thức truyền thông có tính tương tác cao, khả năng lan tỏa nhanh và dễ tiếp cận với đông đảo người dùng, đặc biệt là giới trẻ.Thực tế cho thấy, các thông tin xấu độc, sai trái thường được các thế lực thù địch truyền tải bằng hình thức ngắn gọn, giật gân, đánh mạnh vào cảm xúc người xem nhằm thu hút lượt tương tác và dẫn dắt dư luận. Vì vậy, nếu thông tin chính thống vẫn truyền tải theo phương thức khô cứng, chậm đổi mới thì sẽ khó tạo sức hút và khó cạnh tranh trên “mặt trận truyền thông số”. Do đó, việc đổi mới phương thức tuyên truyền theo hướng hiện đại, sáng tạo, gần gũi với đời sống số là yêu cầu tất yếu hiện nay.
Các cơ quan báo chí, tổ chức chính trị - xã hội và lực lượng tuyên truyền cần chủ động “phủ xanh” không gian mạng bằng những nội dung tích cực, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ lan tỏa; kết hợp hài hòa giữa tính chính luận và tính truyền thông hiện đại. Những câu chuyện đẹp về người tốt, việc tốt; những thành tựu nổi bật của đất nước; những giá trị lịch sử, văn hóa dân tộc; hay các vấn đề thời sự được phân tích khách quan, khoa học sẽ góp phần định hướng nhận thức, củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước. Bên cạnh đó, cần tận dụng hiệu quả các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn (Big Data), công nghệ thực tế ảo (VR), thực tế tăng cường (AR) để nâng cao chất lượng truyền thông chính trị trên không gian mạng. Việc ứng dụng công nghệ hiện đại không chỉ giúp nâng cao hiệu quả tuyên truyền mà còn tạo ra những trải nghiệm mới, tăng tính hấp dẫn và khả năng tiếp cận của thông tin chính thống đối với công chúng trong thời đại số.
Thực tế cho thấy, nhiều chương trình truyền thông sáng tạo hiện nay đã đạt hiệu quả tích cực trong định hướng dư luận xã hội và lan tỏa thông tin chính thống. Các fanpage của cơ quan báo chí, lực lượng công an, quân đội, tổ chức Đoàn Thanh niên đã thu hút hàng triệu lượt theo dõi, góp phần đấu tranh hiệu quả với các thông tin sai trái, thù địch trên mạng xã hội.
Bên cạnh đó, cần tăng cường tính tương tác và đối thoại trên không gian mạng. Việc cung cấp thông tin nhanh chóng, minh bạch, chính xác sẽ giúp hạn chế khoảng trống thông tin - môi trường mà các đối tượng chống phá thường lợi dụng để tung tin giả và dẫn dắt dư luận.
Bốn là, xây dựng lực lượng đấu tranh trên không gian mạng vững mạnh, chuyên nghiệp và hiện đại
Đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng là cuộc đấu tranh đặc biệt, đòi hỏi lực lượng tham gia phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, trình độ chuyên môn cao và khả năng thích ứng nhanh với công nghệ hiện đại. Bên cạnh lực lượng chuyên trách về an ninh mạng, cần phát huy vai trò của đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhà báo, văn nghệ sĩ, trí thức, đoàn viên thanh niên và những người có ảnh hưởng tích cực trên mạng xã hội trong việc đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch.
Mỗi người dân yêu nước cần trở thành một “chiến sĩ thông tin” trên không gian mạng; chủ động lan tỏa điều tốt đẹp, bảo vệ sự thật, bảo vệ hình ảnh đất nước và con người Việt Nam. Việc chia sẻ thông tin tích cực, phản bác luận điệu xuyên tạc bằng thái độ văn minh, có cơ sở khoa học sẽ góp phần hình thành “thế trận lòng dân” vững chắc trên không gian mạng.Đồng thời, cần tăng cường đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao về công nghệ thông tin, an ninh mạng và truyền thông số; xây dựng lực lượng chuyên trách đủ mạnh để kịp thời phát hiện, xử lý và đấu tranh hiệu quả với các hoạt động chống phá trên internet.
Năm là, hoàn thiện hệ thống pháp luật và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trên không gian mạng
Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng không thể tách rời việc hoàn thiện hệ thống pháp luật và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực an ninh mạng.
Những năm qua, Việt Nam đã ban hành nhiều văn bản pháp luật quan trọng như Luật An ninh mạng năm 2018, Bộ quy tắc ứng xử trên mạng xã hội và các quy định xử phạt hành chính đối với hành vi tung tin giả, thông tin sai sự thật trên internet. Tuy nhiên, trước sự phát triển nhanh chóng của công nghệ số và trí tuệ nhân tạo, các hình thức chống phá trên không gian mạng ngày càng tinh vi, phức tạp hơn.
Do đó, Nhà nước cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế pháp lý phù hợp với thực tiễn; xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng internet để chống phá Đảng, Nhà nước, xúc phạm danh dự cá nhân hoặc gây mất ổn định xã hội. Bên cạnh đó, cần tăng cường hợp tác với các nền tảng xuyên biên giới như Facebook, Google, YouTube, TikTok… nhằm yêu cầu gỡ bỏ thông tin độc hại, tin giả và các nội dung vi phạm pháp luật Việt Nam. Theo Bộ Thông tin và Truyền thông (2025), tỷ lệ gỡ bỏ thông tin xấu độc trên các nền tảng xuyên biên giới đã được cải thiện đáng kể trong những năm gần đây, góp phần bảo đảm an ninh thông tin và ổn định xã hội.
Có thể khẳng định rằng, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng là nhiệm vụ vừa cấp bách, vừa lâu dài trong thời đại số. Chỉ khi triển khai đồng bộ các giải pháp về chính trị, tư tưởng, công nghệ, pháp luật và truyền thông thì mới có thể xây dựng được “pháo đài tư tưởng” vững chắc trên không gian mạng, góp phần giữ vững ổn định chính trị, củng cố niềm tin của nhân dân và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Kết luận
Trong kỷ nguyên số, không gian mạng đã và đang trở thành một “mặt trận tư tưởng” đặc biệt quan trọng, nơi diễn ra cuộc đấu tranh quyết liệt giữa cái đúng và cái sai, giữa thông tin tích cực và những luận điệu xuyên tạc, chống phá. Nếu như trước đây việc bảo vệ Tổ quốc chủ yếu gắn với chủ quyền lãnh thổ, biên giới, biển đảo thì ngày nay, bảo vệ chủ quyền tư tưởng, bảo vệ niềm tin của nhân dân trên không gian mạng cũng trở thành nhiệm vụ có ý nghĩa sống còn đối với sự ổn định chính trị và sự phát triển bền vững của đất nước.
Các thế lực thù địch, phản động đang triệt để lợi dụng internet và mạng xã hội để chống phá Đảng, Nhà nước bằng những thủ đoạn ngày càng tinh vi, nguy hiểm và khó nhận diện hơn. Chúng không chỉ tấn công vào nền tảng tư tưởng của Đảng mà còn tìm cách làm suy giảm niềm tin của nhân dân, kích động tâm lý hoài nghi, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc và phủ nhận con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Vì vậy, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng hôm nay không chỉ là yêu cầu cấp bách mà còn là nhiệm vụ chiến lược lâu dài của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân.
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng và chuyển đổi số mạnh mẽ hiện nay, mỗi cán bộ, đảng viên và người dân cần nâng cao bản lĩnh chính trị, ý thức trách nhiệm và kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn, văn minh. Mỗi người cần tỉnh táo trước các thông tin chưa được kiểm chứng; chủ động nhận diện, đấu tranh và phản bác các quan điểm sai trái, thù địch bằng tinh thần xây dựng, khoa học và trách nhiệm. Đồng thời, cần tích cực lan tỏa những giá trị tốt đẹp, những thông tin chính thống, nhân văn và tích cực để góp phần xây dựng môi trường mạng lành mạnh, văn minh và giàu tính nhân văn.
Đặc biệt, thế hệ trẻ - lực lượng sử dụng internet đông đảo nhất hiện nay - cần phát huy vai trò xung kích trên mặt trận tư tưởng số; biến không gian mạng thành môi trường lan tỏa khát vọng cống hiến, tinh thần yêu nước và niềm tự hào dân tộc. Mỗi lượt chia sẻ đúng đắn, mỗi tiếng nói tích cực, mỗi hành động có trách nhiệm trên mạng xã hội hôm nay đều góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, củng cố niềm tin của nhân dân và giữ vững ổn định chính trị - xã hội.
Có thể khẳng định rằng, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng chính là bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ thành quả cách mạng và tương lai phát triển của dân tộc Việt Nam. Trong cuộc đấu tranh không tiếng súng ấy, sự đồng lòng của cả hệ thống chính trị cùng tinh thần trách nhiệm của mỗi công dân sẽ tạo nên “pháo đài tư tưởng” vững chắc trên không gian mạng, góp phần xây dựng một nước Việt Nam hùng cường, phồn vinh, hạnh phúc trong kỷ nguyên phát triển mới.
Tài liệu tham khảo
1. Bộ Chính trị. (2018). Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới. Hà Nội, Việt Nam.
2. Bộ Thông tin và Truyền thông. (2025). Báo cáo công tác quản lý thông tin trên không gian mạng năm 2025. Hà Nội, Việt Nam.
3. DataReportal. (2025). Digital Vietnam 2025. https://datareportal.com/reports/digital-2025-vietnam
4. Đảng Cộng sản Việt Nam. (2021). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII (Tập 1). Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật.
5. Hội đồng Trung ương chỉ đạo biên soạn giáo trình quốc gia các bộ môn khoa học Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh. (2021). Giáo trình Chủ nghĩa xã hội khoa học. Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật.
6. Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. (2018). Luật An ninh mạng. Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật.