Nghiên cứu về lịch sử tôn giáo ở Việt Nam, nhất là đối với những giai đoạn có nhiều biến động về chính trị, xã hội và văn hóa, luôn là một yêu cầu cần thiết cả về phương diện học thuật lẫn phương diện thực tiễn. Trong lịch sử hiện đại Việt Nam, giai đoạn 1954-1975 là một thời đoạn đặc biệt. Đó là thời kỳ đất nước chia cắt do chiến tranh. Đời sống chính trị, kinh tế, xã hội ở hai miền vận động theo những hướng khác nhau. Trong bối cảnh ấy, Công giáo Việt Nam cũng trải qua nhiều biến đổi sâu sắc về tổ chức giáo hội, đời sống cộng đồng, hoạt động mục vụ, cũng như vị trí và cách thức hiện diện trong xã hội. Tuy nhiên, cho đến nay, những nghiên cứu chuyên sâu, có hệ thống và tiếp cận tương đối toàn diện về Công giáo Việt Nam trong giai đoạn này vẫn chưa thật nhiều. Chính từ yêu cầu nhận thức lại lịch sử một cách khách quan, thận trọng trên cơ sở tư liệu, cuốn sách chuyên khảo Công giáo ở Việt Nam giai đoạn 1954-1975, do TS. Ngô Quốc Đông làm chủ biên, có thể xem là một đóng góp đáng chú ý.