Từ khóa: Kinh tế thị trường định hướng XHCN, vận dụng sáng tạo, hợp quy luật.

1. Bản chất của kinh tế thị trường

Kinh tế thị trường là sản phẩm của nhân loại, được hình thành và phát triển gắn liền với quá trình xã hội hóa sản xuất. Về thực chất, kinh tế thị trường là “hệ thống các quan hệ kinh tế được quy định bởi trình độ xã hội hóa sản xuất, là kiểu tổ chức xã hội về lao động, trong đó các yếu tố “đầu vào”và “đầu ra” đều là hàng hóa, các chủ thể kinh tế độc lập và lệ thuộc lẫn nhau, cạnh tranh và hợp tác với nhau vì mục tiêu giá trị gia tăng” [1, tr.13]. Trong nền kinh tế thị trường, các hoạt động kinh tế vận hành theo cơ chế, nguyên tắc riêng, gọi là cơ chế thị trường. Với những đặc trưng riêng, kinh tế thị trường có những ưu thế hơn hẳn so với kinh tế tự nhiên và cơ chế quản lý hành chính, bao cấp. Để thấy rõ tại sao cần giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa trong sự phát triển của nền kinh tế thị trường ở nước ta, chúng ta cần tìm hiểu bản chất của nền kinh tế thị trường thông qua những ưu điểm và khuyết tật của nó.

Ưu điểm của kinh tế thị trường:

Thứ nhất, nhằm đáp ứng nhanh nhất, chất lượng tốt nhất các nhu cầu của sản xuất và đời sống, nên kinh tế thị trường rất năng động, góp phần thúc đẩy sản xuất phát triển, nâng cao chất lượng cuộc sống của con người.

Thứ hai, so với kinh tế kế hoạch hóa bao cấp, kinh tế thị trường sử dụng các nguồn lực hiệu quả hơn, bởi các quy luật kinh tế đòi hỏi mọi hoạt động kinh tế phải có hiệu quả và không ngừng nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực, thúc đẩy kinh tế phát triển.

Thứ ba, kinh tế thị trường duy trì động lực mạnh mẽ, thường xuyên cải tiến kỹ thuật, phát triển lực lượng sản xuất. Với kinh tế thị trường, động lực cho sự tồn tại và phát triển là lợi nhuận, mà lợi nhuận thì không có giới hạn, nên động lực này mạnh mẽ và cũng không có giới hạn. Muốn có lợi nhuận cao, các doanh nghiệp phải không ngừng cải tiến kỹ thuật, nâng cao chất lượng sản phẩm, và người tiêu dùng được hưởng lợi. Do đó, duy trì động lực, cải tiến kỹ thuật, phát triển lực lượng sản xuất là ưu điểm nổi bật của kinh tế thị trường.

Thứ tư, do yếu tố cạnh tranh cao, nên kinh tế thị trường có khả năng loại bỏ nhanh chóng những nhân tố lạc hậu, không hiệu quả, khuyến khích các nhân tố tích cực, mở rộng quy mô hoạt động, sản xuất kinh doanh. 

Tuy nhiên, tồn tại với tư cách một thực thể, kinh tế thị trường cũng không tránh khỏi những mặt hạn chế, khuyết tật. Chính ở điểm này đã quy định tính nguyên tắc, định hướng xã hội chủ nghĩa của Nhà nước ta là bắt buộc đối với nền kinh tế Việt Nam hiện nay.

Khuyết tật của kinh tế thị trường:

Một là, chịu sự chi phối của các quy luật thị trường, mang tính tự phát, nên nền kinh tế thị trường phát triển không ổn định. Tính chất tư nhân của sản xuất về thực chất, mang tính tự phát. Do chỗ, các chủ thể hoạt động cạnh tranh quyết liệt, không lành mạnh, nên thường xuyên tạo ra sự mất cân đối, bất hợp lý ở tầm vĩ mô, làm giảm hiệu quả trên quy mô nền kinh tế quốc dân. Muốn hạn chế tính bất ổn này, nhà nước buộc phải can thiệp để duy trì sự ổn định.

Hai là, xuất hiện độc quyền là một khuyết tật điển hình của kinh tế thị trường. Do đặc điểm kinh tế - kỹ thuật của một số ngành, nên hình thành cái gọi là “độc quyền tự nhiên”. Sự độc quyền bao giờ cũng gây thiệt hại cho người tiêu dùng và lợi ích xã hội, do vậy nhà nước cần can thiệp bằng việc kiểm soát giá cả và sản lượng.

Ba là, thiếu hụt các hàng hóa công cộng. Hàng hóa công cộng là hàng hóa mà người này đã tiêu dùng thì người khác vẫn tiêu dùng được (đường cao tốc, dịch vụ quốc phòng, an ninh…). Nhà nước rất cần những hàng hóa công cộng nhằm đảm bảo cơ sở hạ tầng, củng cố quốc phòng - an ninh, nhưng doanh nghiệp tư nhân lại ít và không muốn đầu tư để cung ứng hàng hóa đó. Do vậy, nhà nước buộc phải đầu tư vào các lĩnh vực này để đảm bảo các yêu cầu sinh hoạt của xã hội, đồng thời bảo đảm an ninh, quốc phòng.

Bốn là, thông tin không hoàn hảo. Các doanh nghiệp rất cần thông tin về thị trường, giá cả, nhưng không đủ khả năng thu thập và xử lý thông tin, do đó nhà nước phải là những người cung cấp thông tin, giúp doanh nghiệp xử lý thông tin, định hướng kinh doanh, sản xuất.

Năm là, do mục đích tìm kiếm lợi nhuận, kinh tế thị trường làm nảy sinh các vấn đề xã hội, hủy hoại tài nguyên và môi trường. Tình trạng phân hóa giàu nghèo, tệ nạn xã hội nảy sinh, việc khai thác, sử dụng tài nguyên quá mức dẫn đến cạn kiệt tài nguyên và ô nhiễm môi trường.

Sáu là, kinh tế thị trường làm sâu sắc thêm bất bình đẳng trong từng quốc gia và trên phạm vi quốc tế. Cơ chế thị trường làm cho cạnh tranh quốc tế gay gắt, làm sâu sắc thêm bất bình đẳng, làm cho những tác động từ bên ngoài (khủng hoảng tài chính, tiền tệ, khủng hoảng lương thực, khủng bố quốc tế…) ảnh hưởng trực tiếp và mạnh mẽ đến các quốc gia, đặc biệt là các nước đang phát triển như Việt Nam.

Như vậy, bản thân nền kinh tế thị trường tồn tại cả ưu điểm lẫn khuyết tật. Những ưu điểm của kinh tế thị trường khẳng định, nó chính là phương thức để mỗi quốc gia phát triển. Nhưng khuyết tật của nó lại đi ngược lại với mục tiêu cụ thể của xã hội xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam. Bởi vậy, cần có sự can thiệp, định hướng xã hội chủ nghĩa của Nhà nước vào nền kinh tế để đảm bảo thực hiện thành công mục tiêu mà Đảng ta đã đề ra.

2. Thực chất “định hướng xã hội chủ nghĩa” đối với nền kinh tế thị trường ở Việt Nam hiện nay

Trong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (Bổ sung, phát triển năm 2011), Đảng ta tiếp tục nhấn mạnh và khẳng định con đường, chế độ mà chúng ta kiên trì xây dựng là chủ nghĩa xã hội.

Trên thực tế, đã có một thời gian, chính những người cộng sản Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa có quan niệm hết sức giản đơn về chủ nghĩa xã hội, đồng nhất chủ nghĩa xã hội với chế độ công hữu về tư liệu sản xuất với hai hình thức sở hữu: Sở hữu toàn dân và sở hữu tập thể. Theo họ, nếu có chế độ công hữu sớm thì có chủ nghĩa xã hội sớm, và chủ nghĩa xã hội còn được hiểu là phân phối sản phẩm theo lao động. Những nhận thức giản đơn đó đã dẫn đến sai lầm trong chính sách; rằng, chủ nghĩa xã hội độc lập với kinh tế thị trường, và thực hiện công nghiệp hóa thì phải xóa bỏ cơ chế của thị trường. Hậu quả của tình trạng này là sản xuất chậm phát triển, mục tiêu chủ nghĩa xã hội không thực hiện được. Nguyên nhân chính của tình trạng này là, những người cộng sản lúc đó đã không hiểu đúng tinh thần của C.Mác và Ph.Ăngghen, nên đã áp đặt mô hình kinh tế Xô viết, duy trì sở hữu công cộng mang nặng tính hình thức và áp đặt. Áp dụng mô hình kinh tế đó đã làm nhiều người đồng nhất nó với chủ nghĩa xã hội; và chủ nghĩa xã hội là hoàn toàn đối lập với kinh tế thị trường. Bởi vậy, khi mô hình kinh tế Xô viết sụp đổ, người ta đã nghi ngờ tính đúng đắn của mô hình chủ nghĩa xã hội của C.Mác và Ph.Ăngghen. Đây chính là cơ sở, nguồn gốc để một số phần tử xuyên tạc cho rằng, phát triển kinh tế thị trường thì không thể xây dựng chủ nghĩa xã hội. Cụ thể là ở Việt Nam, kinh tế thị trường không thể gán ghép với “định hướng xã hội chủ nghĩa”. Sự thật không phải như vậy. Kinh tế thị trường chỉ là một cách thức làm cho các nước trở nên giàu mạnh. Song kinh tế thị trường còn nhiều khuyết tật, tác động tiêu cực đến mục tiêu chủ nghĩa xã hội. Vì vậy, nếu chỉ có kinh tế thị trường thì chưa thể có chủ nghĩa xã hội. Do đó, định hướng xã hội chủ nghĩa trong phát triển nền kinh tế thị trường là việc làm hết sức cần thiết, cấp bách.

Nhằm làm rõ bản chất của “định hướng xã hội chủ nghĩa” trong điều kiện phát triển kinh tế thị trường, Nghị quyết Trung ương 5 (khóa XII) của Đảng ta nhấn mạnh: “Bảo đảm định hướng xã hội chủ nghĩa phù hợp với từng giai đoạn phát triển của đất nước; là nền kinh tế thị trường hiện đại và hội nhập quốc tế; có sự quản lý của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo, nhằm mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”” [3].

Kế thừa, tiếp thu những quan điểm chỉ đạo của Đảng, có thể hiểu nội hàm cơ bản của “định hướng xã hội chủ nghĩa” trong phát triển kinh tế ở Việt Nam là:

Thứ nhất, phải trung thành với mục tiêu xây dựng đất nước mà Đảng Cộng sản Việt Nam đã đặt ra từ năm 1930, đó là độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Để đạt đến chủ nghĩa xã hội, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh thì mọi đường lối, chính sách đều phải bám sát và hướng tới mục tiêu này.

Thứ hai, phương tiện được sử dụng để xây dựng chủ nghĩa xã hội là nền kinh tế thị trường, đây là tiền đề đầu tiên để thực hiện mục tiêu chủ nghĩa xã hội. Trên thực tế, kinh tế thị trường có tác dụng thúc đẩy xã hội hóa lực lượng sản xuất, xây dựng quan hệ sản xuất và kiến trúc thượng tầng phù hợp; dân chủ hóa xã hội và phát triển con người. Tuy nhiên, kinh tế thị trường vẫn tồn tại nhiều khuyết tật. Bởi vậy, định hướng nền kinh tế thị trường phát triển theo hướng bền vững, cụ thể là giải quyết các vấn đề xã hội, thực hiện dân chủ và tiến bộ, công bằng xã hội, đồng thời bảo vệ môi trường, đó là giải pháp duy nhất để khắc phục, sửa chữa những khuyết tật của kinh tế thị trường.

Thứ ba, để đảm bảo tính định hướng xã hội chủ nghĩa của kinh tế thị trường thì Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước xã hội chủ nghĩa là chủ thể của hoạt động định hướng xã hội chủ nghĩa. Ngoài ra, sự hưởng ứng và tham gia đông đảo của người dân, các tổ chức kinh tế, chính trị, xã hội là tất yếu. Tuy nhiên, vai trò của Đảng Cộng sản Việt Nam là to lớn. Sự thành công trong định hướng xã hội chủ nghĩa hoàn toàn phụ thuộc vào việc nhận thức, vận dụng đúng đắn các quy luật phát triển kinh tế - xã hội và tổ chức thực hiện đường lối đó. Mặt khác, để phát huy những ưu việt và hạn chế khuyết tật của kinh tế thị trường thì Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân phải có đủ năng lực điều hành nhân dân và bảo vệ đất nước. Đây là yêu cầu cấp bách trong bối cảnh toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế hiện nay.

Thứ tư, trong bối cảnh phát triển kinh tế thị trường hiện nay, định hướng xã hội chủ nghĩa cần hướng tới một mục tiêu vô cùng quan trọng, đó là phát triển bền vững về xã hội. Đó là vấn đề tạo việc làm cho người lao động, không phân biệt tầng lớp, tôn giáo, dân tộc, trình độ học vấn, giới tính…; xóa đói giảm nghèo là cấp thiết, bởi đói nghèo gây ra nhiều hậu quả nặng nề cho chính con người; phát triển văn hóa, y tế, giáo dục, thể dục, thể thao nhằm phát triển toàn diện con người, tạo động lực cho phát triển bền vững; thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội; bền vững về môi trường, tạo tiền đề để tăng trưởng bền vững. Tất cả những mục tiêu trên của định hướng xã hội chủ nghĩa đều tích cực, không đi ngược lại, không đối đầu với kinh tế thị trường, mà tạo động lực cho sự phát triển bền vững, phát triển vì con người. Về vấn đề này, tại Hội nghị Trung ương 5 (khóa XII), Đảng ta chỉ rõ: “Cơ bản bảo đảm tính đồng bộ giữa thể chế kinh tế và thể chế chính trị, giữa Nhà nước và thị trường; sự hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với phát triển văn hóa, phát triển con người, thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội, đảm bảo an sinh xã hội, bảo vệ môi trường, phát triển xã hội bền vững” [3].

Như vậy, bản chất của định hướng xã hội chủ nghĩa cho kinh tế thị trường đã rõ ràng. Sự định hướng đó không hề gượng ép, khiên cưỡng. Thực chất định hướng xã hội chủ nghĩa là xây dựng một nền kinh tế thị trường mang tính nhân văn, vì lợi ích trực tiếp và bền vững của con người. Để đạt được mục tiêu đó, Nhà nước cần phát huy những tác động tích cực của kinh tế thị trường đối với sự phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời phải loại bỏ những tác động tiêu cực để phát triển kinh tế, hướng đến các yêu cầu xây dựng chủ nghĩa xã hội. Muốn vậy, phải xây dựng nền kinh tế thị trường “vận hành đầy đủ, đồng bộ theo các quy luật của thị trường, đồng thời đảm bảo định hướng xã hội chủ nghĩa phù hợp với từng giai đoạn phát triển của đất nước” [2, tr.25]. Đây là một trong ba đột phá chiến lược mà Đại hội XII của Đảng đã nhấn mạnh.

Có thể nói, lựa chọn kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là sự tiếp thu có chọn lọc thành quả của văn minh nhân loại, đồng thời là sự khắc phục những hạn chế, khuyết tật của cả hai nền kinh tế: Kinh tế tự nhiên và kinh tế thị trường nhằm phục vụ tốt nhất lợi ích của đa số quần chúng nhân dân lao động. Đây là bước phát triển mới của Đảng ta về nhận thức lý luận và vận dụng sáng tạo vào tình hình đất nước ta. Cho đến nay, sau hơn 30 năm thực hiện nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, kinh tế Việt Nam có nhiều khởi sắc, chứng minh được vai trò, tác dụng của Nhà nước trong việc can thiệp đúng mức vào nền kinh tế. Có thể nói, đây cũng là một đặc trưng cơ bản của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam. Nó cũng cho thấy lý do tại sao cần phải có “định hướng xã hội chủ nghĩa” cho nền kinh tế thị trường trong tiến trình xây dựng chủ nghĩa xã hội của Việt Nam.

3. Thực hiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là sự vận dụng sáng tạo mối quan hệ giữa cái chủ quan và cái khách quan của Đảng ta

Từ năm 1986, đất nước ta bước vào công cuộc đổi mới sâu sắc và toàn diện, tạo động lực thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển. Một trong những chủ trương cụ thể trong đổi mới ở thời điểm đó là chuyển đổi cơ chế kinh tế, từ tập trung quan liêu bao cấp sang cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Sau hơn 30 năm thực hiện cơ chế kinh tế mới, nền kinh tế - xã hội nước ta đã phát triển năng động, năng suất lao động tăng, lợi ích của các chủ thể được đáp ứng, đời sống của nhân dân được cải thiện rõ rệt. Điều đó chứng tỏ đường lối đổi mới nói chung, việc chuyển đổi cơ chế kinh tế nói riêng của Đảng ta là đúng đắn, mang lại hiệu quả tích cực.

Tuy nhiên, đi ngược lại với nguyện vọng và lợi ích của đa số quần chúng nhân dân cũng như dân tộc Việt Nam, các thế lực thù địch và phản động luôn tìm cách chống phá những thành quả cách mạng, xuyên tạc đường lối xây dựng đất nước, phát triển kinh tế của Đảng ta. Họ cho rằng, kinh tế thị trường là cái khách quan, là cái đã rõ ràng, còn định hướng xã hội chủ nghĩa là cái chủ quan, không rõ ràng và do chúng ta áp đặt, nên không thể kết hợp; rằng, phải để thị trường vận hành, phát triển tự do và không cần có sự can thiệp của Nhà nước.

Tuy nhiên, việc nghiên cứu bản chất của kinh tế thị trường và “định hướng xã hội chủ nghĩa” đã cho thấy những lập luận, suy diễn của họ là không có căn cứ khoa học, bởi lẽ:

Thứ nhất, không phải ngẫu nhiên mà J.Keynes, nhà kinh tế học, đã đưa ra lý thuyết về vai trò quản lý nhà nước đối với nền kinh tế. Bởi theo quy luật khách quan, cái khách quan - chủ quan không bao giờ tách rời nhau, và sự vận động của các quy luật xã hội bao giờ cũng phải thông qua hoạt động có ý thức của con người. Do đó, bất kỳ hoạt động nào của con người muốn đạt hiệu quả cao cần phải có sự kết hợp giữa khách thể với chủ thể, khách quan với chủ quan. Khách thể, xét đến cùng, quyết định chủ thể, song chủ thể cũng có tác động trở lại, cải tạo, thay đổi khách thể, thông qua hoạt động thực tiễn của mình. Sự kết hợp khách thể - chủ thể mà tuân theo và phù hợp quy luật khách quan thì chủ thể không những không kìm hãm, mà còn thúc đẩy khách thể phát triển, cải tạo hiệu quả kinh tế, cải tạo xã hội theo hướng có lợi cho con người.

Thứ hai, nhìn rộng ra thế giới hiện nay thì không phải chỉ có riêng Việt Nam mới thực hiện kinh tế thị trường theo định hướng riêng của mình, mà mỗi nước, tùy thuộc vào điều kiện lịch sử và đặc điểm cụ thể đã lựa chọn hình thức, tên gọi khác nhau cho mục tiêu xây dựng nền kinh tế của họ. Chẳng hạn, Mỹ thực hiện nền kinh tế thị trường tự do; Đức, Pháp, Nga xây dựng kinh tế thị trường xã hội.

Thứ ba, kinh tế thị trường không phải là đặc trưng riêng có của chủ nghĩa tư bản, mà là thành tựu phát triển của nhân loại. Xét về nguồn gốc lịch sử, kinh tế thị trường là sản phẩm tất yếu của sản xuất hàng hóa, của sự phát triển lực lượng sản xuất. Tuy nhiên, kinh tế thị trường chưa xuất hiện trong phương thức sản xuất chiếm hữu nô lệ và phương thức sản xuất phong kiến. Chỉ đến chủ nghĩa tư bản, lực lượng sản xuất phát triển hết sức mạnh mẽ, mục đích sản xuất không chỉ là để thỏa mãn nhu cầu của người sản xuất, vì lợi nhuận, mà còn nhằm thỏa mãn cho người khác, cho xã hội; hoạt động sản xuất luôn mở rộng trên phạm vi địa phương, quốc gia thì kinh tế thị trường mới được hình thành và phát triển, gắn liền với quá trình xã hội hóa sản xuất - cả về lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất.

Thứ tư, thực hiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là nhằm phục vụ mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh. Thực tế đã chứng minh, quá trình phát triển của kinh tế thị trường tự do cũng làm cho những khuyết tật của nó ngày càng phức tạp, trầm trọng, trở thành nhân tố cản trở sự phát triển của nền sản xuất, cản trở việc thực hiện mục tiêu xây dựng chủ nghĩa xã hội. Vì thế, việc “can thiệp” của nhà nước đối với nền kinh tế là cần thiết, tất yếu, nhằm khắc phục các khuyết tật vốn có của cơ chế thị trường, đồng thời tạo môi trường thuận lợi cho kinh tế tư nhân phát triển, định hướng nền kinh tế theo hướng nhân văn hơn. Mặt khác, xu hướng toàn cầu hóa, phát triển dựa vào tri thức, sự xuất hiện của các doanh nghiệp quy mô lớn, sự hình thành khu vực kinh tế nhà nước và sự “can thiệp” của nhà nước vào nền kinh tế với vai trò điều tiết, đảm bảo cho nền kinh tế phát triển đồng bộ, ổn định, tạo điều kiện cho các thành phần kinh tế cạnh tranh lành mạnh, phát triển, trong đó kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo, trở thành đặc trưng chủ yếu của kinh tế thị trường hiện đại của Việt Nam. Như vậy, việc “can thiệp” của nhà nước (cái chủ quan) nhằm đảm bảo định hướng xã hội chủ nghĩa đối với kinh tế thị trường của Việt Nam (cái khách quan) là tất yếu khách quan.

Có thể nói, kinh tế thị trường là thành tựu của nền văn minh nhân loại. Việc mỗi nước, tùy điều kiện nước mình mà tiếp thu, vận dụng, định hướng cho phù hợp với mục tiêu phát triển của đất nước là điều hiển nhiên. Sự định hướng xã hội chủ nghĩa đối với nền kinh tế thị trường ở Việt Nam là sự kết hợp nhuần nhuyễn, sáng tạo giữa cái chủ quan và cái khách quan, không đi trái quy luật, không cản trở sự phát triển, mà trở thành động lực để phát triển nhanh và bền vững nền kinh tế nước nhà. Những thành quả sau hơn 30 năm đổi mới, thực hiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta đã khẳng định đó là một quá trình tất yếu kinh tế, phù hợp với quy luật phát triển của thời đại và đáp ứng nhu cầu phát triển đất nước. Thành quả đó đã được thế giới ghi nhận. Trong lời chào mừng Đại hội IX Đảng Cộng sản Việt Nam, đồng chí Ueđa Cochiro - Phó Chủ tịch Đoàn Chủ tịch Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Nhật Bản đã phát biểu: “Đường lối đổi mới, trong đó kết hợp kinh tế thị trường với kế hoạch, tiến lên chủ nghĩa xã hội trên cơ sở công nhận sự tồn tại của nhiều thành phần kinh tế là con đường của những người mở đường mới mẻ trong lịch sử. Chúng tôi hy vọng rằng, Đảng Cộng sản Việt Nam đã từng chiến thắng trong cuộc đấu tranh đầy gian khổ trước đây, sẽ thành công trước thách thức mới trên con đường mà chưa một ai đi qua” [4, tr.53]. Đó không chỉ là sự ghi nhận, mà còn là sự động viên, cổ vũ rất lớn, tạo động lực tinh thần cho Việt Nam vững bước trên con đường đã chọn và tiếp tục thành công.

Tài liệu tham khảo

[1] Phạm Văn Dũng (2010), Định hướng phát triển nền kinh tế thị trường ở Việt Nam, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội.

[2] Đảng Cộng sản Việt Nam (2016), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Văn phòng Trung ương Đảng, Hà Nội.

[3]http://vtv.vn/trong-nuoc/nghi-quyet-hoi-nghi-trung-uong-5-khoa-xii-ve-hoan-thien-the-che-kinh-te-thi-truong-dinh-huong-xhcn-20170604182420064.htm.

[4] Lời chào mừng Đại hội IX Đảng Cộng sản Việt Nam (2001), Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.